به گزارش اکوایران، با افزایش شدت درگیریها در یمن احتمال مشارکت بیشتر و مستقیمتر دولتهای منطقهای و فرامنطقهای در صحنههای نبرد افزایش مییابد. علیرغم آنکه هم واشنگتن و هم دمشق پیشتر در مواضع خود از مشارکت در جنگ داخلی یمن سرباز زده بودند، اما اکنون گزارشهایی از حضور یا احتمال حضورشان در یمن منتشر میشوند.
احتمال اعزام نیرو از سوریه به یمن در حمایت از سعودی
به گزارش خبرگزاری رویترز، سوریه ممکن است برای کمک به عربستان سعودی در جنگ با انصارالله یمن نیرو اعزام کند. یک مقام آمریکایی و یک مقام دفاعی سوریه این موضوع را اعلام کردند؛ همزمان انصارالله حملات موشکی و پهپادی خود به عربستان را تشدید کرده و در این هفته سه نفر را در فرودگاههای عربستان کشته است.
احتمال ورود نیروهای سوری به این نبرد نشان میدهد که جنگ داخلی دوباره شعلهور شده یمن چگونه به آشفتگی بیشتری در منطقهای که همین حالا نیز درگیر آتش جنگ است، دامن زده و خطر کشیده شدن کشورهای منطقه به نبردی فرسایشی در مناطق کوهستانی را افزایش داده است. عربستان سعودی برای دریافت حمایت از کشورهای متحد خود، از جمله ترکیه و پاکستان، تلاش کرده است؛ حتی اگر این حمایت صرفاً در زمینه لجستیکی یا کاملاً دفاعی باشد. حملات انصارالله به زیرساختهای عربستان، از جمله حمله مرگبار این هفته به فرودگاه، ضرورت این حمایت را بیشتر کرده است.
عربستان سعودی در جستوجوی حمایت متحدان
عربستان سعودی اواخر روز چهارشنبه اعلام کرد که یک نفر در حمله به فرودگاه ریاض و دو نفر دیگر در حمله به فرودگاه ابها در جنوب غربی کشور، در روزهای سهشنبه و چهارشنبه کشته شدهاند. مقامهای آمریکایی و سوری گفتند سوریه با دقت در حال بررسی حمایت نظامی است؛ از جمله گزینه ارائه کمکهای دفاعی برای حفاظت از عربستان در برابر حملات، یا اعزام نیرو در نقش تهاجمی برای کمک به نیروهای یمنی مورد حمایت عربستان در حمله به مواضع انصارالله.
یکی از اعضای نیروهای امنیتی انصارالله در ۷ اکتبر ۲۰۲۶ در صنعا، یمن، در محل تجمع هواداران برای اعلام همبستگی با این جنبش درحالیکه درگیریها در چندین جبهه شدت گرفته است، در کنار پوستری از عبدالملک الحوثی ایستاده است/عکس از خبرگزاری رویترز
در پاسخ به درخواست برای اظهارنظر از وزارت خارجه سوریه، یک دیپلمات سوری گفت سوریه در برابر حملات حوثیها قاطعانه در کنار عربستان سعودی ایستاده است، اما اولویت اصلی دولت سوریه همچنان مسائل داخلی، از جمله بازسازی کشور پس از جنگ داخلی، است. این دیپلمات در بیانیهای گفت: «اگر عربستان سعودی درخواست هرگونه همکاری نظامی یا تبادل تجربه و تخصص کند، این همکاری صرفاً از طریق کانالهای رسمی و در چارچوب توافقهای دوجانبهای که روابط میان دو کشور برادر را تنظیم میکنند، انجام خواهد شد.»
این هفته نیروهای مورد حمایت عربستان یک ضدحمله را آغاز کردند و مناطقی در اطراف تنگه بابالمندب را پس گرفتند؛ آنها در تلاشاند دستاوردهای انصارالله در ماه گذشته را معکوس کنند؛ بااینحال، در جنگی پیچیده که چندین جبهه دارد، حوثیها نیز در همین هفته دستاوردهایی داشتهاند. آنها با تصرف مناطقی در امتداد جاده اصلی منتهی به عدن، شهر تعز، سومین شهر بزرگ یمن، را محاصره کردهاند.
ترکیه، عضو ناتو، روز چهارشنبه اعلام کرد که عمدتاً حمایت دفاعی و فنی برای کمک به عربستان در مبارزه با حوثیها ارسال میکند. یک مقام ترکیهای گفت انتظار میرود این حمایت شامل تجهیزات نظامی، تبادل اطلاعات و سامانههای تسلیحاتی باشد. ترکیه که متحد نزدیک دولت سوریه است و در زمانی که نیروهای سوری هنوز شورشیانی بودند که علیه دولت بشار اسد میجنگیدند، از آنها حمایت میکرد، در سال ۲۰۲۰ نیز شماری از جنگجویان سوری را به لیبی منتقل کرده بود تا در جنگ داخلی آن کشور کمک کنند.
منابعی در پاکستان گفتهاند که این کشور هواپیماهای باری حامل تجهیزات نظامی را برای کمک به نبرد علیه حوثیها به عدن در جنوب یمن اعزام کرده است. پاکستان همچنین نیروهای خود را برای کمک به دفاع از مرزهای عربستان در داخل این کشور مستقر کرده است.
پشتیبانی بیسروصدای واشنگتن از کارزار سعودی در یمن؛ از اطلاعات تا سوخترسانی هوایی
در رابطه با باز شدن پای نیروهای بینالمللی در جنگ داخلی یمن المانیتور در گزارشی مینویسد: پنتاگون میکوشد جنگ یمن و ایران را از یکدیگر جدا نگه دارد و همزمان از جریان صادرات نفت خلیج فارس در برابر حملات محافظت کند؛ در شرایطی که عربستان سعودی بیشترین فشار حملات موشکی و پهپادی انصارالله را تحمل میکند. سه نفر مطلع از این موضوع به المانیتور گفتند که مشاوران نظامی آمریکا بهطور بیسروصدا به فرماندهان سعودی کمک میکنند اطلاعات مربوط به مواضع حوثیها در یمن را تحلیل کنند؛ در شرایطی که ریاض نیروهای طرفدار دولت یمن مورد حمایت سعودی را در جریان یک عملیات تهاجمی جاری علیه شورشیان هدایت میکند.
نشستی به میزبانی دونالد ترامپ با رهبران کشورهای حوزه خلیج فارس در حاشیه هشتادویکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد شرکت میکند. در ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ در نیویورک، ایالات متحده/عکس از گتی ایمجز
به گفته دو منبع، این حمایت اطلاعاتی و هدفگیری با پروازهای سوخترسان نیروی هوایی آمریکا همراه شده است تا جنگندههای سعودی بتوانند در هوا بمانند و با تهدیدهای احتمالی موشکی که از یمن سرچشمه میگیرند مقابله کنند. این کمکها نشاندهنده بازگشتی نسبی از سیاست کاهش مشارکت آمریکا در نقش عربستان در جنگ یمن طی سالهای اخیر است. همزمان، واشنگتن در حال حرکت در مسیری بسیار حساس است، زیرا میکوشد پیامدهای اقتصادی جنگ خود با ایران را مهار کند، بدون آنکه موجب تشدید بیشتر تنشها در اطراف آبراههای راهبردی منطقه شود.
سنتکام، پس از آنکه حوثیها ماه گذشته در یک عملیات غافلگیرکننده نیروهای همسو با دولت یمن مورد حمایت عربستان را شکست دادند، مأموریت مشاورهای خود برای عربستان را افزایش داد. پیشتر المانیتور و رسانههای دیگر گزارش داده بودند که بیش از ۱۰۰ مشاور نظامی آمریکایی در ستادهای مختلف در عربستان سعودی مشغول به کار هستند و به فرماندهان سعودی در زمینه هدفگیری در یمن کمک میکنند. از نظر علنی، دولت آمریکا از ماه مه ۲۰۲۵ یک آتشبس عملی با حوثیها را رعایت کرده است. دونالد ترامپ پس از آنکه کارزار ۵۰ روزه حملات هوایی تحت رهبری نیروی دریایی آمریکا علیه حوثیها را متوقف کرد، این آتشبس را در شبکههای اجتماعی اعلام کرد.
حرکت روی لبه تشدید تنش
ترامپ ماه گذشته پیشنهاد محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، برای انجام حملات هوایی آمریکا در یمن را رد کرد؛ این پیشنهاد پس از آن مطرح شده بود که شورشیان ناگهان ارتفاعات مشرف بر تنگه بابالمندب را تصرف کردند. پیشروی حوثیها این تصور را ایجاد کرده که سلطه ایران و نیروهای مورد حمایت آن بر مسیرهای حیاتی دریایی صادرات نفت منطقه تثبیت شود.
یک هواپیمای سوخترسان بوئینگ کیسی-۱۳۵ نیروی هوایی ایالات متحده در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۸ در جریان رزمایشهای نیروی هوایی پرواز میکند/عکس از خبرگزاری فرانسه
نیروهای همسو با دولت یمن مورد حمایت سعودی که از پشتیبانی هوایی عربستان برخوردارند، روز دوشنبه یک ضدحمله را آغاز کردند و مدعی شدند که سواحل جنوبغربی در امتداد تنگه و همچنین منطقه ذباب و فرودگاه آن را پس گرفتهاند؛ هرچند خطوط کنونی کنترل هنوز بهطور مستقل تأیید نشده است. ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان، گفت بیش از ۱۰۰ هواپیما در پشتیبانی از عملیات زمینی مشارکت داشتند. نیروی هوایی سلطنتی عربستان بزرگترین ناوگان جنگندههای سنگین جهان را در اختیار دارد و تعداد جنگندههای اف-۱۵ آن از هر کشور دیگری در خاورمیانه بیشتر است.
تصمیم کاخ سفید برای مجاز کردن مأموریتهای سوخترسانی هواپیماهای KC-135 نیروی هوایی آمریکا به جنگندههای سعودی، بازگشتی قابل توجه برای ترامپ محسوب میشود. او در سال ۲۰۱۸، در پی فشارهای کنگره بر سر نقض حقوق بشر از سوی عربستان، از جمله قتل جمال خاشقجی، روزنامهنگار سعودی و بمبارانهای مکرر غیرنظامیان در یمن، کمک سوخترسانی ارتش آمریکا به نیروی هوایی سلطنتی عربستان را لغو کرده بود. کاخ سفید از زمانی که ترامپ در ماه مه ۲۰۲۵ کارزار قبلی حملات نیروی دریایی آمریکا را متوقف کرد، تلاش کرده است از گرفتار شدن در جنگ یمن اجتناب کند.
در حال حاضر، بخش عمدهای از حدود ۲۰ کشتی جنگی سطحی نیروی دریایی آمریکا در منطقه همچنان بر اجرای محاصره اقتصادی واشنگتن علیه ایران متمرکز است؛ بااینحال، هنوز ممکن است دامنه کامل نقش ارتش آمریکا در فصل جدید جنگ یمن مشخص نشده باشد. روز چهارشنبه، کورت رنشاو، دریادار نیروی دریایی آمریکا و ارشدترین فرمانده این نیرو در خاورمیانه که فرمانده ناوگان پنجم آمریکا نیز هست، با سرلشکر محمد الغریری، رئیس ستاد نیروی دریایی سلطنتی عربستان، دیدار کرد. وزارت دفاع عربستان پس از این دیدار اعلام کرد که هیئت آمریکایی با مقامهای سعودی درباره «همکاری دریایی میان دو کشور، به شکلی که منافع مشترک آنها را تأمین کند، امنیت دریایی را تقویت کند و آزادی کشتیرانی در منطقه را ارتقا دهد» گفتوگو کرده است.
تا اینجا، کاخ سفید از گسترش کارزار حملات خود در ایران خودداری کرده است، هرچند تلاشها برای حرکت به سوی مذاکرات پیشرفت روشنی نداشته است. مقامها میگویند آتشبس آمریکا و حوثیها که در ماه مه ۲۰۲۵ برقرار شد، همچنان پابرجاست. به نظر میرسد در حال حاضر، هر دو طرف قصد دارند این وضعیت را حفظ کنند.
یک مقام ارشد سابق آمریکایی که مستقیماً در شکلدهی به راهبرد واشنگتن در قبال یمن نقش داشته است، به المانیتور گفت: «حوثیها تلاش خواهند کرد تا جایی که میتوانند از این وضعیت از عربستان سعودی امتیاز بگیرند، بدون اینکه آمریکا را وارد ماجرا کنند. آنها نمیخواهند همین حالا خشم آمریکا را متوجه خودشان کنند.» این مقام سابق آمریکایی در ادامه گفت: «ایرانیها از جهت مخالف به آنها فشار میآورند،» اما از زمانی که جنگندههای اسرائیلی در سال ۲۰۲۵ حملاتی را علیه حوثیها انجام دادند، این شورشیان «همه دستورهایی را که ایرانیها به آنها میدادند، اجرا نکردهاند.»