پرسشهایی از ارنست نولته
ارنست نولته، مورخ برجسته و جنجالی، در این مصاحبه از آثار خود سخن میگوید و دیدگاهش درباره قرن بیستم را به عنوان «جنگ ایدئولوژیها» ارائه میدهد.
مارکسیسم
محمدرضا سوداگر؛ مورخ ناشناخته و پرتلاش
محمدرضا سوداگر (1310-1368) مورخ اقتصادی مارکسیست ایرانی و نویسنده کتابی با بیش از هزار صفحه است که با عنوان «رشد روابط سرمایهداری در ایران» در دو بخش «مرحله انتقالی: 1304-1340» و «مرحله گسترش: 1342-1357» به ترتیب در سالهای 1357 و 1369 منتشر شده اس…
رویکرد فلسفۀ تاریخ در برابر رویکرد فردگرایانه به تاریخ
فلسفۀ تاریخ، صرفنظر از نظام فکری مختص هر فیلسوف تاریخی، به جمعهای انسانی هدف، غایت یا رسالت نسبت میدهد. این جمع انسانی هم میتواند تمامی بشریت را در بر بگیرد و هم میتواند شامل اعضای طبقه، نژاد، ملت یا امتی معین باشد. نکتۀ تعیینکننده در اینجا…
اقتصاد نهادگرا؛ شبهِ علم در لباس علم
مکتب نهادگرایی با توسل به تاریخگرایی، جمعگرایی و انباشت دادههای تجربی، مدعی ارائه تفسیری واقعگرایانه از اقتصاد است، حال آنکه آنچه نهادگرایی عرضه میکند، نه تنها علم اقتصاد نیست، بلکه نوعی شبهعلم است که با پوشاندن لباس فاخر دادهها و نمودارها…
زمانی که «بوخارین» حق را به «میزس» داد
سال 1925 «پسر طلایی لنین» و سردبیر روزنامۀ پراودا، نوشت که در مورد سوسیالیسم حق با لودویگ فون میزس بود.
ایدهها و دستکاری انسان: نقد رفتارگرایی در اندیشه مارکسیستی
لودویگ فون میزس در سخنرانی پنجم کتاب «مارکسیسم بینقاب» تحت عنوان «مارکسیسم و دستکاری انسان» بر اهمیت و قدرت اندیشهها تأکید میکند.
«جنایت و مکافات» داستایفسکی؛ جنایتی که گویا آنقدرها هم جنایت نبود
شاید قدری شگفتآور به نظر برسد که ورودمان به بررسی یک اثر ادبی کلاسیک از دریچۀ بحثی اقتصادی پیرامون بهره و وام باشد؛ ولی این دقیقاً کاری است که میخواهیم انجام دهیم، چون بهندرت انجام شده است و معتقدیم جامعه از این بابت زیان میبیند. آثار هنری حاوی…
پیشرفتهای پوشالی اقتصاد شوروی در گفتوگو با آبتین گلکار
دنیای اقتصاد: فاصله میان ارقام رسمی و واقعیت اقتصادی در شورویِ آن سالها چنان زیاد بود که حتی ادبیات هم نتوانست نادیدهاش بگیرد. آبتین گلکار در قسمت جدید «دیکست» به همین شکاف پرداخته است.
تناقض بنیادین در دکترین مارکس / سهم ژرژ سورل در تولد خشونت انقلابی قرن بیستم
آیا میان سوسیالیسم، مارکسیسم و کمونیسم تفاوتی وجود دارد؟ برخی تمام فجایع و شکستهای عملی را به نام «کمونیسم» ثبت میکنند و «سوسیالیسم» را از این کارنامه جدا میکنند؛ گویی کمونیسم تجربهای ناخوشایند و منحرف بود، اما سوسیالیسم همچنان قابل دفاع و قابل…
افسانه طبقه: نقد مبانی فلسفی مارکسیسم از منظر میزس
هر نقدی که تنها به آموزههای اقتصادی مارکس محدود شود، ناخواسته اسیر همان چارچوب مفهومی او خواهد بود. این نکته در فضای فکری ایران نیز مشهود است؛ حتی برخی مدافعان اقتصاد بازار آزاد از اصطلاحاتی استفاده میکنند که ریشه در دستگاه فکری مارکس دارد.
