لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اسناد مالی کشور از منظر سیاست‌های حمایتی و مقابله با فقر، توجه ویژه‌ای را به خود جلب کرده است. طبق گزارش «بودجه حامی فقرا» مرکز پژوهش‌های مجلس، مجموع اعتبارات حمایتی پیش‌بینی‌شده حدود ۱۰۹۰ هزار میلیارد تومان، معادل ۱۸.۵ درصد بودجه عمومی است که نسبت به سال قبل حدود ۱۸ درصد رشد داشته است. با این حال، سهم عمده این اعتبارات به حمایت‌های فراگیر اختصاص یافته و بخش هدفمند تنها ۳۵ درصد کل منابع را تشکیل می‌دهد.

این روند در جریان بررسی بودجه در مجلس و اجرای سیاست جایگزینی ارز ترجیحی کالاهای اساسی با کالابرگ همگانی، تقویت شد؛ به‌طوری‌که سهم حمایت‌های هدفمند به حدود ۱۲ درصد کاهش یافت و خطر پراکندگی منابع میان کل جمعیت افزایش یافت.

این موضوع نگرانی‌هایی جدی درباره اثربخشی حمایت‌ها و کاهش فقر پایدار ایجاد می‌کند، چرا که تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که سیاست‌های غیرهدفمند اثر محدودی بر کاهش فقر دارند.

در عین حال، یارانه نقدی، یارانه نان، مستمری خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی و برخی حمایت‌های خاص رشد قابل توجهی داشته و نشان‌دهنده تمرکز دولت بر گروه‌های فقیر و نیازمند است.

گزارش تأکید می‌کند که برای تحقق اهداف حمایتی، لازم است اصلاح نظام حمایتی به سمت برنامه‌های هدفمند، چندلایه و دارای منابع پایدار دنبال شود، به‌ویژه در حوزه کودکان، تغذیه، سلامت و مستمری خانوارهای تحت پوشش نهادهای حمایتی. این مسیر می‌تواند هم کارایی بودجه را افزایش دهد و هم در خدمت کاهش پایدار فقر قرار گیرد.