مرکز آمار ایران در جدیدترین گزارش خود وضعیت تولید ناخالص داخلی در پاییز ۱۴۰۴ را اعلام کرد. بر اساس آمارهای این مرکز رشد اقتصادی به ۲.۸ درصد رسیده است. میزان سرمایهگذاری در این فصل نیز با کاهش همراه بوده است. از طرفی آخرین آمارهای شامخ حکایت از افول ۲۱ ماهه بخش صنعت در ایران دارد که نشان میدهد تولیدیهای اصلی و بزرگ اقتصاد توانایی افزایش تولید در این مدت را نداشتهاند. حال این سوال مطرح است که دلیل اصلی افزایش رشد اقتصادی در پاییز امسال با توجه به افول بخش صنعت چه عواملی بود؟
رشد اقتصادی به ۲.۸ درصد رسید
بررسی روند رشد اقتصادی به هر دو روش ارزش افزوده و هزینهای نشان میدهد از بهار ۱۴۰۳ تا تابستان ۱۴۰۴، میزان تولید از شتاب افتاده است. به طوریکه در بهار امسال رشد اقتصادی منفی بوده و در تابستان نیز رشد اقتصادی تجربه افزایش معنیداری نداشته است. با این وجود در پاییز امسال رشد اقتصادی جهشی چشمگیر داشته و به ۲.۸ درصد رسیده است. به عبارتی میزان عرضه و تقاضای اقتصاد ایران به میزان ۲.۸ درصد نسبت به پاییز سال گذشته افزایش پیدا کرده است.
رشد بالای نفت و صنعت در پاییز
آمارهای این مرکز نشان میدهد میزان تولید نفت در پاییز امسال ۶.۱ درصد بیشتر از پاییز سال گذشته بوده است. همین بخش نیز اصلیترین موتور رشد عرضه در پاییز امسال محسوب میشود. صنعت و معدن نیز نسبت به پاییز سال گذشته افزایش رشد داشته و تولید بخش صنعتی به اندازه ۱.۸ درصد افزایش پیدا کرده است.
در این فصل بخش خدمات رشد معمول پاییز سال گذشته خود را با اندکی افزایش ادامه داده و بخش کشاورزی با افول ۲.۹ درصدی تولید مواجه شده است.
خزان تجارت در پاییز ۱۴۰۴
ارقام تولید ناخالص داخلی در پاییز امسال افول تجارت و سرمایهگذاری را نمایان کرده است. در این فصل میزان واردات ۱۵.۳ درصد کاهش یافته و میزان صادرات تقریبا ثابت بوده است. به عبارتی وضعیت تجارت در پاییز امسال نسبت به پاییز سال گذشته با افتی شدید همراه بوده است.
میزان سرمایهگذاری نیز در پاییز امسال منفی بوده و نسبت به پاییز سال گذشته ۲.۳ درصد افت کرده است. این مولفه که یکی از ارکان رشد اقتصادی در بلندمدت محسوب میشود برای مدت زیادی تحت فشار بوده است. این فشار در پاییز نیز ادامه یافته که میتواند تمام بخشهای اقتصاد را به خود درگیر کند.
حرکت شامخ برخلاف جریان رسمی مرکز آمار
با وجود اینکه آمارهای رشد اقتصادی افزایش تولید در بخش صنعت را نشان میدهد؛ آمارهای شامخ داستانهایی واقعی از تنگنای بخش صنعت روایت میکند. شامخ که نظر مدیران خرید مهمترین کارخانهها و تولیدیهای کشور بوده، وضعیت بخش صنعت را برای ۲۱ ماه متوالی رو به افول دانسته است.
بنابراین، روندی که رشد اقتصادی مرکز آمار از آن سخن میگوید با آن چه که شامخ روایت کرده متفاوت است؛ در حالی که شامخ سیگنال رکود میدهد، رشد اقتصادی به ویژه در گروه صنعت مثبت شده است.
