رشد و رونق صنعتی منجر به گذر بشر از اقتصاد سنتی به اقتصاد مدرن شد. امری که رفاه و توسعه اقتصادی برای جوامع عمدتا غربی به همراه آورد. از نظر علم اقتصاد نیز رشد بخش صنعت چون موجب ایجاد کالاهای با ارزشافزوده بالا و به لحاظ صنعتی پیچیدهتر میشود نقش اصلی را در رشد اقتصادی پایدار و بادوام ایفا میکند. از همینرو بررسی این بخش مهم از سمت عرضه اقتصاد حائز اهمیت زیادی است. در گزارش پیشرو بخش صنعت ایران و آمار ارزشافزوده این بخش از سال 1400 مورد بررسی قرار گرفته است.
مروری بر رشد بخش صنعت از سال 1400
رشد ارزشافزوده بخش صنعت در بهار سال 1400 معادل 8.7 درصد بوده که بالاترین مقدار در 19 فصل گذشته محسوب میشود. با اینوجود بعد از این تاریخ رشد صنعت کاهش پیدا کرده و از تابستان 1400 تا انتهای سال 1401 تقریبا در محدوده 3 تا 4 درصد نوسان داشته است. با اینحال در سالهای 1402 و 1403 رشد ارزشافزوده این بخش حتی کمتر از بازه 3 تا 4 درصد شده و بین 1 تا 2 درصد محاسبه شده است. علت اینکه این بخش در سال 1400 رشد قابلتوجهی را تجربه کرده بیشتر به ظرفیتهای خالی ایجاد شده در دوره تحریمهای ترامپ مربوط است تا سرمایهگذاری جدی و واقعی با هدف رونق صنعتی.
در نهایت نیز در بهار و تابستان 1404 رشد صنعت منفی 1.7 درصد و منفی 0.4 درصد بوده و در پاییز نیز 0.6 درصد اعلام شده است. از دلایل اصلی کاهش شدید رشد بخش صنعت در بهار سال 1404 میتوان به جنگ 12 روزه بین ایران و اسرائیل اشاره کرد. موضوعی که بر نااطمینانیهای عمیقی که قبل از این اقتصاد ایران با آن دستوپنجه نرم میکرد افزود.
براساس آنچه در محیط اقتصاد ایران قابل مشاهده است، وجود تحریمهای بینالمللی، مداخلات و تصمیمگیریهای خلقالساعه دولت و نااطمینانیهای منتج از این رخدادها موجب شده تا بخش صنعت از جذابیت کافی برای مشارکت و سرمایهگذاری برخوردار نباشد و در مقابل بخشهای دیگر مانند خدمات رونق داشته باشند. نتیجه نبود سرمایهگذاری کافی و عدم رشد و رونق صنعت در اقتصاد ایران در آینده با رفاه پایین و توسعه نیافتگی خود را نشان خواهد داد.
