به گزارش اکوایران، اگر 25 سال حکمرانی توسعهطلبانه ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه درسی برای غرب داشته باشد، آن درس این است که وعدههای او به غرب را نباید به عنوان حقایق در نظر گرفت. اما این موضوع باعث نشده است که مقامات آمریکایی سخنان رهبر روسیه را قبول نکنند.
نخستین برنده جنگ بزرگ خاورمیانه
به نوشته سیانان، اکنون تیم ترامپ در آستانه قربانی شدن در بحبوحه جنگ با ایران، احتمالا دولت آمریکا تحریمهای بیشتری علیه روسیه را لغو کند. این تصور وجود دارد که با کاهش تحریمها، وضعیت بغرنج سیاسی ترامپ در موضوع قیمتهای فزاینده نفت با کمی التیام همراه شود.
اگر پوتین به این دلیل که ترامپ با آغاز جنگ خود موجب آشفتگی شدید بازارهای جهانی انرژی شده، به عنوان نخستین برنده بحران رو به وخامت خاورمیانه ظهور پیدا کند، این موضوع به عنوان تغییر چشمگیر شرایط تلقی خواهد شد.
طبق اعلام دانیل یرگین، متخصص شناختهشده حوزه نفت، پوتین در جلسه اخیر کرملین نگاهی پیروزمندانه نسبت به شوک نفتی فعلی داشته است. این کارشناس معتقد است رئیسجمهوری روسیه در این شرایط احساس یک برنده لاتاری را دارد. یرگین اضافه کرد: «او بزرگترین برنده تاکنون بوده است زیرا قیمت نفت بسیار بالاتر از سطح مورد نیازش برای تأمین مالی جنگ اوکراین است و تحریمها در حال لغو شدن هستند.»
دیدار در فلوریدا
در تازهترین نمایش روابط عاشقانه خوشفرجام آمریکا و روسیه در دوران ترامپ، یک مقام ارشد روسیه در روز چهارشنبه در جمع تیم ترامپ در فلوریدا حضور یافت. کریل دمیتریف، نماینده ویژه پوتین، با استیو ویتکاف نماینده ویژه ترامپ، جرد کوشنر، داماد ترامپ و جاش گروئنباوم، مشاور ارشد کاخ سفید دیدار کرد. طبق اعلام ویتکاف، آنها درباره مسائل مختلفی بحث کردند و موافقت کردند با یکدیگر در تماس باشند.
اما پیش از این دیدار، ویتکاف نسبت به گزارشهایی مبنی بر اینکه روسها در حال اشتراک دادههای مربوط به تحرکات سربازان، کشتیها و هواپیماهای آمریکایی حاضر در منطقه با ایران است، بیاعتنایی کرد. او در مصاحبه با سیانبیسی در روز سهشنبه گفت که مسکو در جریان تماس تلفنی ترامپ با پوتین در روز دوشنبه، این موضوع را رد کرده است. ویتکاف اظهار داشت: «بنابراین ما میتوانیم حرف آنها را قبول کنیم و آنها این موضوع را رد کردهاند.»
هفته گذشته، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، ریسکهای ناشی از فعالیتهای روسیه برای سربازان آمریکایی را بسیار اندک جلوه داد و تأکید داشت که هیچکس خطری برای آمریکا ایجاد نمیکند. اما سیانان ادعا کرده روسیه در حال کمک به ایران در زمینه تاکتیکهای پهپادی است که در جنگ اوکراین فرا گرفته و تهران با استفاده از این تاکتیکها، اهداف مربوط به آمریکا و کشورهای حاشیه خلیج فارس را مورد حمله قرار میدهد. یکی از مقامات اطلاعاتی غربی نیز اظهار داشت که این یکی از پنهانترین و نگرانکنندهترین عملیاتها میان اتحاد محور ضدآمریکایی به حساب میآید.
همچنین در روز چهارشنبه، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین که متخصصان پهپادی خود را برای کمک به نیروهای آمریکایی در جهت مقابله با پهپادهای شاهد به منطقه اعزام کرده، مدعی شد روسها نه تنها در حوزه وسایل نقلیه هوایی بدون سرنشین، بلکه در زمینه موشکی و دفاع هوایی نیز در حال کمک به ایران هستند. اظهارات زلنسکی تازهترین نشانه از این است که دوئلهای پهپادی تلخ میان اوکراین و روسیه چگونه شکل جدیدی به جنگها بخشیده است. این پویایی حالا در یک میدان نبرد دیگر دیده میشود زیرا سلاحهای مقرونبهصرفه در حال تهدید پیچیدهترین ارتش جهان هستند.
بازی استراتژیک پوتین
افشاگریهای ادعایی درباره کمک روسیه به ایران در زمینه پهپادها همچنین بر بازی پیچیده پوتین تأکید دارد که از بحرانهای جهانی بهرهبرداری میکند، حتی در شرایطی که او در حال تقویت ارتباط خود با ترامپ است تا به سوی اهدافش در اوکراین پیشروی داشته باشد. ترامپ امید دارد جنگ ایران به زودی به پایان برسد چراکه حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران توسط بحران بسته شدن تنگه هرمز که یک کریدور حیاتی برای انتقال نفت به حساب میآید، در حال پیچیدهتر شدن است. افزایش قابل توجه قیمتهای نفت به دلیل جنگ ایران در حال تهدید جایگاه شکننده سیاسی ترامپ است و باعث شده دولت او به دنبال راههایی برای مقابله با رشد قیمت حاملهای انرژی باشد.
پیس از این، واشنگتن در حال وادار ساختن هند برای کاهش اتکایش به نفت روسیه بود؛ اتفاقی که منجر به افزایش فشار بر مسکو برای پایان جنگ در اوکراین میشد. اما اخیرا، آمریکا یک معافیت 30 روزه به دهلی نو اعطا کرد که به سبب آن، پالایشگاههای هند میتوانند نفت روسیه را خریداری کنند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا هم گفت که ما ممکن است تحریمهای بیشتری از نفت روسیه را لغو کنیم. افزایش ناگهانی درآمد نفتی روسیه تنها یکی از مسائلی بوده که پوتین در حال منفعت بردن به واسطه جنگ در ایران است؛ در واقع، ایالات متحده آمریکا و متحدان اروپایی آن ممکن است منابع و تسلیحات برای حمایت از تلاشهای جنگی کییف را کاهش دهند و آن را در خاورمیانه به کار گیرند.
در حالیکه تیم ترامپ با نماینده پوتین دیدار داشت، متحدان اروپایی همچنان با خشم رئیسجمهوری آمریکا به دلیل عدم مشارکت آنها در حمله به ایران روبهرو هستند؛ اتفاقی که باعث کمک به استراتژی بلندمدت پوتین برای جدا کردن بیش از پیش کشورهای ناتو میشود.
منفعت روسیه در کمک به جنگ ایران
پوتین دلایل قوی برای کمک به ایران دارد؛ این اتفاق به رئیسجمهوری روسیه اجازه میدهد تا انتقام کمکهای اطلاعاتی آمریکا به اوکراین را بگیرد، حتی در شرایطی که کمکهای اطلاعاتی واشنگتن به کییف در زمان ریاستجمهوری ترامپ با کاهش مواجه شده است. اگر پوتین به ایران کمک کند تا جنگ طولانیتر شود، ایالات متحده توانایی کمتری در ترغیب رئیسجمهوری روسیه به سوی نهایی کردن مذاکرات صلح اوکراین خواهد داشت.
همچنین اختلال ادامهدار در مسیرهای حمل نفت در خلیج فارس میتواند قیمتهای نفت را در سطح بالا نگه دارد و باعث بازسازی تلاشهای جنگی روسیه علیه اوکراین شود. و اگر آمریکا و متحدانش در خاورمیانه بیش از حد تحت فشار قرار بگیرند، ممکن است فرصتهای استراتژیک جدیدی در سایر نقاط برای روسیه فراهم شود. کمک روسیه برای تهران ارزشمند است و حتی ارزشمندتر از آن، ارزش تبلیغاتی این کمک برای تهران است که به شکل ضمنی به این موضوع دلالت میکند که ایران به تنهایی با آمریکا و اسرائیل رویارویی نمیکند.
حملات مرگبار روسیه به کییف و دیگر شهرهای اوکراین باعث شده متخصصان روس به اصلاح آرایشهای نظامی و تاکتیکها که اغلب شامل استفاده از دهها پهپاد به شکل همزمان میشود، اقدام کنند. این نوع تخصص میتواند به تهران کمک کند با دفاع هوایی آمریکا و کشورهای خلیج فارس مقابله کند. مسکو همچنین دارای ماهوارههایی است که برای هدفگیری دقیق مورد استفاده قرار میگیرند.
رویکرد پوتین برای ایجاد توازن
با این حال، پوتین در حال راه رفتن بر یک طناب باریک است. منفعت اصلی او پیروزی در جنگ اوکراین است که بخشی از آن به وسیله طولانی کردن مذاکرات صلح محقق میشود تا سربازانش بتوانند سرزمینهای بیشتری از اوکراین را تصرف کنند. او نمیتواند هدایت یک درگیری مستقیم یا رویارویی نظامی با ایالات متحده در جنگ ایران را انتخاب کند.
یکدلی رئیسجمهوری آمریکا با رهبر روسیه از مشخصههای هر دو دولت او بوده است. ترامپ زمانی اعلام کرده بود او و پوتین قربانی توطئه ارزیابیهای جامعه اطلاعاتی مبنی بر این بودهاند که مسکو در انتخابات 2016 آمریکا دخالت کرده است. ویتکاف که به عنوان چهره دولت آمریکا برای بازگرداندن صلح به اوکراین شناخته میشود، در راستای اظهارات رئیس خود گام برداشت و گفت: «پوتین را شخص بدی نمیدانم». سپس بلومبرگ در سال گذشته میلادی نسخه مکتوب تماس تلفنی ویتکاف را مورد ارزیابی قرار داد که در آن او در حال تعلیم به یک مقام ارشد روس درباره چگونگی صحبت با ترامپ است.
همچنین برنامه صلح 28 بندی ویتکاف که در سال 2025 منتشر شد، ممکن است توسط مسکو نوشته شده باشد و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا هفتهها برای اصلاح آن وقت صرف کرد تا بتواند به عنوان مبنای مذاکرات مورد استفاده قرار بگیرد. سناتور راجر مارشال از کانزاس در روز چهارشنبه اظهار داشت وضعیت انرژی در جهان در بحبوجه جنگ ایران «بسیار حساس» است. او افزود: «فکر میکنم برداشتن تحریمها و خرید نفت روسیه توسط هند میتواند در حال حاضر اتفاق خوبی برای آمریکا باشد. البته به همان سرعتی که تحریمها را برمیداریم، آنها را به حالت قبل بازمیگردانیم.»
این ممکن است کمی طول بکشد، به ویژه با توجه به انتظارات از اینکه آشفتگی در بازارهای انرژی میتواند هفتهها ادامه داشته باشد، حتی در صورتی که تنگه هرمز به زودی بازگشایی شود. در همین حال، تصاویر از دو نفتکش در حال سوختن در خلیج فارس ممکن است نشاندهنده یک بحران در حال تعمیق باشد. در صورتی که ترامپ نتواند به سرعت آمریکا را از این جنگ رها کند، او ممکن است یک اشتراک دیگر با پوتین پیدا کند: آغاز کردن جنگی که در آن ظرفیت پاسخ طرف مقابل با اشتباه محاسباتی همراه شده و بیش از آنچه رئیسجمهوری آمریکا فکر میکرد، به طول انجامیده است.