به گزارش اکوایران، آتشبس بین جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا وارد روز سیوسوم شد. در حالی که خاورمیانه وارد یکی از پرتنشترین دورههای سالهای اخیر شده، نشانههای متناقضی از جنگ، آتشبس و دیپلماسی همزمان در منطقه دیده میشود.
از یکسو، تنگه هرمز، شاهراه حیاتی انرژی جهان، همچنان درگیر تنشهای نظامی، توقف ترافیک دریایی و تهدیدهای متقابل تهران و واشنگتن است و از سوی دیگر، تلاشهای دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش بحران ادامه دارد.
همزمان با انتظار آمریکا برای پاسخ ایران به پیشنهاد آتشبس و آغاز مذاکرات، تحرکات نظامی اسرائیل در لبنان و تشدید حملات به مواضع حزبالله نشان میدهد که دامنه درگیریها همچنان فراتر از مرزهای ایران و آمریکا در حال گسترش است.
مجموعه این تحولات، منطقه را در وضعیتی شکننده قرار داده؛ جایی که هر اشتباه محاسباتی میتواند بحران انرژی، امنیت دریایی و معادلات سیاسی خاورمیانه را وارد مرحلهای تازه کند.
ارتش اسرائیل: بیش از ۴۰ هدف حزبالله در لبنان را زدیم
10:10 | ارتش اسرائیل اعلام کرد که در جریان حملات آخر هفته، بیش از ۴۰ هدف و زیرساخت متعلق به حزبالله را در جنوب لبنان هدف قرار داده است.
به گزارش الجزیره، ارتش اسرائیل در بیانیهای که در شبکه اجتماعی X منتشر شد، مدعی شد نیروهای این کشور همچنین ۱۰ عضو حزبالله را در جنوب لبنان کشتهاند. بر اساس این بیانیه، انبارهای تسلیحاتی و یک سکوی پرتاب موشک از جمله اهدافی بودهاند که مورد حمله قرار گرفتهاند.
در مقابل، مقامهای لبنانی اعلام کردهاند که حملات اسرائیل تنها در روز شنبه دستکم ۲۴ کشته برجای گذاشته است.
یکی از شاهدان حمله به منطقه ساکساکیه گفت در میان قربانیان، آوارگان و کودکان نیز حضور داشتهاند. به گفته او، این حملات دستکم هفت کشته و ۱۷ زخمی برجا گذاشته است.
سخنگوی ارتش: هیچ یک از اهداف دشمن در جنگ محقق نشد
09:50 | محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش ایران هشدار داد کشورهایی که تحریمهای آمریکا علیه تهران را اجرا کنند، قطعاً در عبور از تنگه هرمز با مشکلاتی مواجه خواهند شد.
به گزارش الجزیره و به نقل از خبرگزاری تسنیم، سرتیپ اکرمینیا با اشاره به تحولات اخیر منطقه گفت: هیچیک از اهداف دشمن در جنگ محقق نشد و تعادل سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران نیز برهم نخورد.
او افزود: برعکس، وحدت و انسجام داخلی تقویت شد و همچنان میتوان نشانههای آن را در حضور مردم در خیابانها مشاهده کرد. دشمن دریافت که قادر به شکستن این مقاومت نیست و در نهایت ناچار به پذیرش آتشبس شد.
سخنگوی ارتش ایران همچنین تأکید کرد که تهران در طول دوره آتشبس، توان نظامی و آمادگیهای خود را افزایش داده است.
به گفته اکرمینیا، ایران در این مدت نیروها و قابلیتهای خود را تقویت کرده، بانک اهداف را بهروزرسانی کرده و مواضع دفاعی و تهاجمی خود را اصلاح کرده است.
او تاکید کرد: در روزهای آغازین جنگ که شدت درگیریها بیشتر بود، نیروی هوایی با چندین سورتی پرواز، جنگندههای خود را به پایگاههای آمریکا در کویت، قطر و اربیل که مرکز ضد انقلاب و عناصر تجزیهطلب بود اعزام کرد.
اکرمینیا افزود: این عملیاتها با موفقیت انجام شد و هواپیماهای ما، چه در عراق و اربیل و چه در کویت، سالم به پایگاههای خود بازگشتند. جنگندههای اف-۵ ما هم سالم به کشور بازگشتند، اما هواپیماهای سوخو۲۴، پس از انجام عملیات و در راه بازگشت، مورد اصابت قرار گرفت. دلیل این امر، تقویت سامانههای پدافندی دشمن پس از گذشت چند روز از عملیاتهای قبلی بود.
آرامش شکننده در تنگه هرمز؛ واشنگتن در انتظار پاسخ تهران
09:00 | رویترز نوشت، پس از چند روز تنش پراکنده، بامداد یکشنبه آرامش نسبی در اطراف تنگه هرمز برقرار شد؛ در حالی که ایالات متحده همچنان در انتظار پاسخ ایران به آخرین پیشنهادهای خود برای پایان دادن به بیش از دو ماه جنگ و آغاز مذاکرات صلح است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز جمعه اعلام کرد که واشنگتن انتظار دارد ظرف چند ساعت پاسخ تهران را دریافت کند. با این حال، هنوز نشانهای از اقدام رسمی ایران درباره این پیشنهاد، که پایان جنگ را پیش از ورود به مذاکرات درباره مسائل اختلافبرانگیز، از جمله برنامه هستهای ایران، پیشبینی میکند، مشاهده نشده است.
مارگو حداد، خبرنگار شبکه تلویزیونی فرانسوی LCI، نیز روز شنبه گفت دونالد ترامپ در گفتوگویی کوتاه به او گفته است که همچنان انتظار دارد پاسخ ایران را «خیلی زود» دریافت کند.
در همین حال، با توجه به سفر این هفته ترامپ به چین، فشارها برای پایان دادن به جنگی که بحران انرژی جهانی را تشدید کرده و تهدیدی فزاینده برای اقتصاد جهان به شمار میرود، افزایش یافته است.
براساس دادههای کشتیرانی LSEG، یک نفتکش قطری حامل گاز طبیعی مایع (LNG) روز شنبه در مسیر پاکستان به سمت تنگه هرمز حرکت کرد؛ اقدامی که به گفته منابع آگاه، با هدف اعتمادسازی میان قطر و پاکستان، دو میانجی این جنگ، و با تأیید ایران انجام شده است.
در صورت تکمیل این مسیر، این نخستین عبور یک کشتی حامل LNG قطر از تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ توسط ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه خواهد بود.
ادامه تلاشهای میانجیگری پاکستان
08:30 | فرمانده ارتش پاکستان بار دیگر بر ادامه تلاشهای اسلامآباد برای میانجیگری میان ایالات متحده و ایران تأکید کرد.
به گزارش انتخاب، عاصم منیر اعلام کرد: ما تمام تلاش خود را برای موفقیت این میانجیگری به کار خواهیم گرفت و به این مسیر ادامه میدهیم
او افزود که پاکستان در تلاش است تا به برقراری صلحی پایدار در جنگی که از ۲۸ فوریه آغاز شده و بخش گستردهای از منطقه را تحت تأثیر قرار داده است، کمک کند.
توقف ترافیک دریایی در هرمز
03:00 | روز شنبه، پس از درگیریهای دریایی میان نیروهای آمریکایی و ایرانی در روزهای اخیر که تنشها را در این مسیر حیاتی کشتیرانی افزایش داد، ترافیک دریایی در تنگه هرمز همچنان متوقف ماند.
بنابه گزارش نیویورک تایمز، هفتههاست این گذرگاه باریک میان خلیج فارس و دریای عمان، به دلیل دو محاصره رقیب که از سوی طرفهای درگیر اعمال شده، عملاً مسدود شده است؛ بهطوری که حدود هزار و ۶۰۰ کشتی در خلیج فارس متوقف ماندهاند.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) روز شنبه اعلام کرد که از ۱۳ آوریل تاکنون، نیروی دریایی ایالات متحده ۵۸ کشتی تجاری را که در حال خروج یا تلاش برای ورود به بنادر ایران بودند، رهگیری و وادار به بازگشت کرده است. به گفته سنتکام، نیروهای آمریکایی همچنین چهار کشتی دیگر را که از دستورات واشنگتن تبعیت نکرده بودند، «از کار انداختهاند».
ایالات متحده و ایران روز شنبه نیز در بیانیههای رسمی خود به تبادل تهدید ادامه دادند. نیروی دریایی سپاه پاسداران ایران هشدار داد هرگونه حمله به کشتیهای ایرانی با «حملهای سنگین» علیه کشتیهای آمریکایی و دیگر اهداف ایالات متحده در منطقه پاسخ داده خواهد شد.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تصویری منتشر کرد که در آن کشتیهای جنگی ایرانی غرقشده در کف اقیانوس دیده میشوند.
دادههای شرکت جهانی ردیابی کشتی MarineTraffic نشان میدهد که از روز چهارشنبه تاکنون، دستکم شش کشتی باری از تنگه هرمز عبور کردهاند، اما هیچ نفتکشی از این مسیر عبور نکرده است. همچنین اطلاعات گروه بورس لندن (LSEG) نشان میدهد شمار کشتیهایی که روزانه از این تنگه عبور میکنند، از روز دوشنبه و در مقایسه با سطح پایین قبلی نیز کاهش یافته است.
با این حال، شرکتهای ردیابی هشدار میدهند که این دادهها ممکن است تصویر کاملی ارائه نکند؛ زیرا برخی کشتیها گاهی سیگنالهای موقعیت مکانی خود را خاموش یا جعل میکنند. با وجود این، دادههای موجود نشاندهنده کاهش محسوس ترافیک دریایی در روزهای اخیر است؛ حتی در مقایسه با برخی دورههای دیگر آتشبسی که از ۷ آوریل آغاز شده بود.
روز پنجشنبه، دور تازهای از درگیریها در تنگه هرمز آغاز شد. ایالات متحده اعلام کرد که پس از حمله ایران به سه ناوشکن آمریکایی، مواضع نظامی در ایران را هدف قرار داده است. ارتش آمریکا همچنین روز جمعه اعلام کرد به دو نفتکش با پرچم ایران شلیک کرده و آنها را هنگام تلاش برای رسیدن به یک بندر ایرانی، از حرکت بازداشته است.
ایران نیز اعلام کرد حملات روز پنجشنبه در پاسخ به آنچه «نقض آتشبس» از سوی آمریکا، از جمله حمله به سواحل جنوبی ایران، توصیف کرده، انجام شده است. نیروهای ایرانی روز جمعه نیز به اقدامات خود ادامه داده و یک نفتکش متعلق به چین را در تنگه هرمز توقیف کردند.
خبرگزاری مهر، روز شنبه به نقل از یک مقام محلی گزارش داد که حمله شبانه آمریکا به شش کشتی در بندر خصب، به مفقود شدن شش نفر منجر شده است. آمریکا تاکنون این حمله را تأیید نکرده است.
همزمان با افزایش تنشها میان تهران و واشنگتن، دیگر کشورها نیز برای مقابله با بحران تنگه هرمز وارد عمل شدهاند؛ بحرانی که موجب افزایش قیمت انرژی، نوسان بازارهای جهانی و نگرانی درباره پیامدهای گسترده اقتصادی شده است.
در همین حال، به گفته چند شرکت اطلاعاتی ردیابی کشتی، یک نفتکش متعلق به قطر روز شنبه تلاش میکرد از سمت ایران وارد تنگه هرمز شده و به سمت پاکستان حرکت کند. در صورت موفقیت، این نخستین نفتکش حامل گاز طبیعی قطر خواهد بود که از زمان آغاز جنگ از این تنگه عبور میکند.
خاورمیانه در آستانه تصمیم
با وجود تلاش میانجیها، از قطر و پاکستان گرفته تا رایزنیهای فشرده دیپلماتیک میان قدرتهای منطقهای و غربی، نشانههای روشنی از کاهش پایدار تنش هنوز دیده نمیشود.
تنگه هرمز همچنان به نقطه فشار اصلی در منازعه تبدیل شده و همزمان، جبهه لبنان نیز در حال تجربه دور تازهای از درگیریهاست؛ موضوعی که خطر چندجبههای شدن بحران را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، هرچند طرفها از آتشبس و مذاکره سخن میگویند، اما تحرکات میدانی و لحن تهدیدآمیز بیانیههای رسمی نشان میدهد که منطقه هنوز فاصله زیادی با بازگشت به ثبات دارد.
اکنون نگاه بازارهای جهانی، بازیگران منطقهای و قدرتهای بینالمللی به تصمیمهای روزهای آینده دوخته شده است؛ تصمیمهایی که میتواند مسیر خاورمیانه را میان دیپلماسی و یک رویارویی گستردهتر تعیین کند.
