صادرات خودروهای سواری چین در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ از کل صادرات سال ۲۰۲۵ عبور کرده است؛ همزمان فروش داخلی چین در اوت ۲۵.۶ درصد کاهش یافته و خودروسازان این کشور بیش از گذشته ظرفیت تولید خود را به بازارهای اروپا، آمریکای لاتین، آفریقا و جنوب شرق آسیا منتقل میکنند.
جنگ تعرفهای آمریکا و اروپا فعلاً با تعرفه ۱۵ درصدی برای خودروهای اروپایی به یک توافق رسیده است؛ رقمی که نسبت به تعرفه ۲۷.۵ درصدی قبلی کاهش محسوسی دارد، اما برای صنعتی که همزمان زیر فشار چین، کاهش سودآوری و هزینه گذار به خودروهای برقی است، همچنان سنگین محسوب میشود.
همزمان با کاهش درآمد دلاری و حقیقی مردم ایران، قیمت جهانی خودرو نیز رشدی سریع را تجربه کرده است. در این میان، تعرفهها و محدودیتهای واردات نیز به این معادله اضافه شدهاند؛ گویی مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی دست به دست هم دادهاند تا خودروی جهانی هرگز به دست مصرفکننده ایرانی نرسد.
بازار خودرو در نخستین روز هفته مسیر یکسانی نداشت؛ خودروهای داخلی با وجود ماندگاری دلار در سطوح بالای قیمتی وارد فاز اصلاح شدند، اما بخش بزرگی از خودروهای وارداتی همچنان صعودی ماندند؛ نشانهای که میتواند از بازگشت تدریجی خودروهای خارجی به نقش دارایی سرمایهای حکایت کند.
دونالد ترامپ میگوید با تعرفهها صنعت خودروی آمریکا را احیا و از نابودی نجات داده است؛ اما بررسی TIME نشان میدهد تولید، فروش و اشتغال خودروسازی آمریکا کاهش یافته و افزایش هزینه قطعات، آینده این صنعت را با ریسک بیشتری مواجه کرده است.
خبر افزایش حقوق ورودی خودروهای برقی از ۴ درصد و خودروهای هیبریدی از ۱۵ درصد به ۱۰۰ درصد هنوز ابلاغ نهایی نشده، اما همین احتمال کافی بوده تا بازار خودروهای وارداتی واکنش نشان دهد. برای درک ابعاد این تغییر، یک خودروی ۲۰ هزار دلاری را در نظر بگیرید. با تعرفه ۴ درصد، حقوق ورودی آن فقط ۸۰۰ دلار است؛ با تعرفه ۱۵ درصد به ۳ هزار دلار میرسد و در تعرفه ۱۰۰ درصد، به ۲۰ هزار دلار افزایش پیدا میکند. یعنی قیمت همان خودرو، پیش از محاسبه مالیات، حمل، بیمه، شمارهگذاری و سایر هزینهها، میتواند فقط از محل حقوق ورودی دو برابر شود.
صنعت خودرو چین در ۱۷ سال گذشته از پروژه «هزار خودرو در هزار شهر» به بازاری رسیده که خودروهای انرژی نو بیش از ۶۰ درصد فروش ماهانه آن را تشکیل میدهند؛ اما در این مسیر، خواستههای اصلی مشتری چندان تغییر نکرده است.
دلار پس از صحبتهای شب گذشته مسعود پزشکیان افزایشی شد و به محدوده ۲۰۵ هزار تومان رسید، اما بازار خودرو هنوز واکنش یکدستی به این سیگنال نشان نداده است. قیمتها نوسانی و بیرمقاند و بازار همچنان برای افزایش مقاومت میکند.
تهدید جدید دونالد ترامپ برای اعمال تعرفه ۵۰ درصدی بر خودرو و قطعات وارداتی از کانادا، برخلاف تصور کاخ سفید، فقط کانادا را هدف نمیگیرد؛ زنجیره تولید خودروسازی آمریکا بهشدت به کانادا گره خورده و اجرای این تعرفه میتواند هزینه تولید و قیمت خودرو در هر دو سوی مرز را بالا ببرد.
بحث درباره تخلف احتمالی مونتاژکاران خودرو، از خوداظهاری در ارزش کالاهای وارداتی گرفته تا بهرهمندی از ارز ارزانتر، موضوعی است که باید دستگاههای نظارتی و قضایی درباره آن تصمیم بگیرند. اما شاید پرسش مهمتر، یک گام عقبتر باشد: اگر طبق اظهارات مطرحشده، یک خودروساز طی چهار سال حدود ۶ میلیارد دلار ارز دریافت کرده، این منابع میتوانستند در کجا هزینه شوند و چه فرصتهایی در مقابل آن وجود داشت؟
