روزنامهنگار سرویس اقتصاد کلان اکوایران
قیمت دلار به نوسان ابتدای هفته خودش ادامه داد و به رکورد جدید قیمتی در ۲۲۱ هزار تومان رسید. قیمت سکه و طلا نیز برخلاف روز گذشته عمل کردند و با نوسان دلار همراهی داشتند؛ قیمت سکه امامی به رکورد جدیدی در ۲۲۸ میلیون رسید، رکورد قیلی سکه در روز آغاز جنگ ۴۰ روزه در ۹ اسفند بود که توانسته بود تا حوالی ۲۲۵ میلیون رشد داشته باشد. هز مثقال طلای آبشده نیز به سقف جدیدی در مرز ۹۹ میلیون رسید.
تورم در مرداد ۱۴۰۵ یک گام دیگر به سمت سطوح بیسابقه برداشت. هر سه شاخص اصلی تورم، یعنی ماهانه، نقطهبهنقطه و سالانه، نسبت به تیرماه افزایش یافتهاند؛ روندی که از تداوم فشار بر هزینه زندگی خانوارها حکایت دارد.
نوسانات قیمت ارز در روزها و هفتههای اخیر سر و صدای زیادی به پا کرده است. سوالی که ممکن است در این بین به وجود بیاید موضوع قدرت خرید دلاری مردم است. چرا که براساس شرایط فعلی اقتصاد ایران نرخ ارز یکی از مهمترین شاخصها برای ارزیابی وضعیت کلی است.
در چهار دهه گذشته، فشارهای خارجی علیه ایران در چند مرحله تشدید شده است؛ از تحریمهای گسترده هستهای در سال ۱۳۸۹ تا بازگشت تحریمهای یکجانبه آمریکا در سال ۱۳۹۷ و موج جدید فشارها در سال ۱۴۰۵.
ابرتورم یکی از شدیدترین و مخربترین اشکال تورم است؛ وضعیتی که در آن سطح عمومی قیمتها با سرعتی بسیار بالا افزایش پیدا میکند و ارزش پول بهسرعت کاهش مییابد. با توجه به افزایش تورم در ایران، در ماههای اخیر بحثهایی درباره احتمال حرکت اقتصاد کشور به سمت ابرتورم مطرح شده است. اما ابرتورم دقیقا چه زمانی رخ میدهد و چه عواملی میتوانند اقتصاد را به این نقطه برسانند؟
اکوایران: روز ۲۳ آگوست سالروز تولد کسی است که جهان به علت نظریاتش در رابطه با رشد اقتصادی به او مدیون است. سولو نقطه عطف زندگی خود را زمانی میداند که معلمش در دبیرستان او را تشویق به مطالعه رمان کرد؛ امری که بینش سولو را از صرف کسب نمرات بهتر به اندیشیدن تغییر داد.
رقابت صنعتی در حال ورود به مرحلهای تازه است؛ مرحلهای که در آن مزیت رقابتی فقط به عملکرد یک بنگاه وابسته نیست، بلکه به توانایی شرکتها برای اشتراک داده، زیرساخت و فرایندها و بهینهسازی کل اکوسیستم بستگی دارد.
بخش بزرگی از تسهیلات بانکی در اقتصاد ایران دیگر صرفاً ابزاری برای توسعه کسبوکارها نیست؛ بلکه بیش از هر چیز به اکسیژن مورد نیاز بنگاهها برای ادامه حیات تبدیل شده است. آمارهای چهار ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان میدهد صنعت و معدن با سهم ۴۲.۵ درصدی، همچنان بزرگترین دریافتکننده تسهیلات بانکی در کشور است. پس از آن نیز بخش خدمات با سهم ۳۴ درصدی قرار دارد؛ هرچند سهم این بخش نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافته است.
بانک مرکزی در تازهترین عملیات بازار باز، نشانههای روشنتری از تغییر رویکرد خود در قبال نقدینگی بانکها نشان داده است؛ رویکردی که میتوان آن را حرکت به سمت سیاست پولی انقباضیتر دانست. در بیستمین عملیات بازار باز که ۲۶ مرداد برگزار شد، بانکها در مجموع ۴۸۳ هزار و ۱۲۰ میلیارد تومان سفارش برای دریافت منابع از بانک مرکزی ثبت کردند، اما بانک مرکزی تنها با ۶۰ هزار میلیارد تومان از این درخواستها موافقت کرد؛ یعنی فقط حدود ۱۲.۴ درصد از سفارشهای بانکها پذیرفته شد. این در حالی است که در عملیات هفته گذشته نیز میزان پذیرش بانک مرکزی ۶۰ همت بود، اما تقاضای بانکها پایینتر بود.
نفت و مواد خام میتوانند برای کشورهای صادرکننده منبع ثروت باشند، اما اگر درآمدهای حاصل از رونق کالاهای پایه درست مدیریت نشوند، همین منابع به منشأ بیثباتی اقتصادی تبدیل میشوند. بر اساس گزارش بانک جهانی، حدود دو سوم اقتصادهای نوظهور و در حال توسعه و ۹۰ درصد کشورهای کمدرآمد به صادرات کالاهای پایه وابستهاند. در این اقتصادها، افزایش قیمت نفت، فلزات و سایر کامودیتیها معمولاً درآمد دولت و مخارج عمومی را بالا میبرد؛ اما با سقوط قیمتها، دولت نیز ناچار به کاهش هزینهها میشود. نتیجه، سیاست مالی «موافق چرخه» و تشدید نوسانات اقتصادی است.
