پس از توقف جنگ ۴۰روزه میان ایران و آمریکا، تصور میشد آتشبس موقت بتواند مسیر را برای یک توافق سریع هموار کند؛ اما آنچه در عمل رخ داد، تبدیل میدان نبرد به یک میز مذاکره فرسایشی بود. میزی که به جای سلاح، با پیشنویسها، بندهای حقوقی و چانهزنیهای امنیتی اداره میشود.
اکوایران: در حالی که آتشبس شکننده در خاورمیانه همچنان برقرار است، موج تازهای از حملات متقابل، اتهامات امنیتی و هشدارهای سیاسی میان ایران و ایالات متحده بار دیگر منطقه را در وضعیت پرتنش قرار داده است؛ وضعیتی که همزمان با توقف مذاکرات صلح، چشمانداز دیپلماسی را بیش از پیش مبهم کرده است.
اکوایران: نزدیک دو ماه پس از خاموشی آتش جنگ میان ایران و آمریکا، نبردی دیگر پشت درهای بسته مذاکرات جریان دارد؛ نبردی که این بار نه با موشک و پهپاد، بلکه با پیشنویسها، بندهای حقوقی و چانهزنیهای سیاسی دنبال میشود. هرچند دو طرف توانستهاند آتشبس موقت را حفظ کنند، اما شکافهای عمیق بر سر پرونده هستهای، تحریمها و ترتیبات امنیتی منطقهای همچنان مانع از رسیدن به یک توافق پایدار شده است.
اکوایران: لبنان از برقراری یک آتشبس نسبی میان حزبالله و اسرائیل خبر داده است؛ توافقی که اگرچه میتواند از شدت درگیریها در جنوب این کشور بکاهد، اما به معنای پایان جنگ نیست. همزمان با ادامه عملیات نظامی در برخی مناطق و اختلافنظر میان بازیگران منطقهای و بینالمللی، به نظر میرسد این آتشبس بیش از آنکه نشانهای از صلح پایدار باشد، تلاشی برای مهار موقت بحران در یکی از پرتنشترین جبهههای خاورمیانه است؛ جایی که همچنان خطر بازگشت درگیریها بهطور جدی وجود دارد.
هر بار که در سیاست خارجی ایران روزنهای برای گفتوگو و کاهش تنش باز میشود، همزمان صدای مخالفانی بلند میشود که نه فقط با محتوای مذاکرات، بلکه با اصل مذاکره مشکل دارند. این الگو، محدود به امروز نیست؛ از دوران مذاکرات هستهای و برجام تا گفتوگوهای اخیر، چهرهها تغییر کردهاند اما نوع مواجهه با مذاکرهکنندگان تقریباً ثابت مانده است.
اکوایران: انتخابات هیأترئیسه مجلس پس از حدود سه ماه وقفه در برگزاری جلسات حضوری صحن علنی، در حالی برگزار شد که نتیجه آن بیش از هر چیز بر تداوم وضع موجود در بهارستان دلالت داشت. قالیباف بار دیگر بر کرسی ریاست مجلس تکیه زد و ترکیب هیأترئیسه نیز با تغییراتی محدود، همچنان در اختیار چهرههای شناختهشده جریان اصولگرا باقی ماند. با این حال، آنچه بیش از نتایج انتخابات مورد توجه قرار گرفت، حاشیههای سیاسی پیرامون آن، اعتراض برخی نمایندگان به نحوه برگزاری رأیگیری و پرسشهایی بود که درباره نقش و عملکرد مجلس در ماههای اخیر مطرح شد.
اکوایران: در پنجاهوپنجمین روز از آتشبس، تحولات میدانی و سیاسی نشان میدهد که بحران نهتنها فروکش نکرده، بلکه در چندین جبهه همزمان در حال گسترش و بازتولید است. از ادامه تبادل حملات میان ایران و آمریکا گرفته تا درگیریهای پراکنده در مرزهای شمالی اسرائیل و نقش پررنگ تنگه هرمز در معادلات انرژی جهان، همهچیز از ورود این منازعه به مرحلهای فرسایشی و پیچیده حکایت دارد؛ مرحلهای که در آن دیپلماسی و عملیات نظامی بهطور موازی اما بدون نتیجه قطعی پیش میروند.
اکوایران: هرگاه دیپلماسی ایران به نقطهای حساس نزدیک شده، مخالفان مذاکره نیز فعالتر شدهاند. از حملات به ظریف در دوران برجام تا انتقادهای امروز از قالیباف و عراقچی، یک الگوی تکرارشونده در سیاست ایران دیده میشود. غلامعلی جعفرزاده در گفتوگو با اکوایران با انتقاد از حملات برخی چهرههای تندرو به تیم مذاکرهکننده ایران، معتقد است تضعیف مذاکرهکنندگان میتواند انسجام داخلی و قدرت چانهزنی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
اکوایران: در حالی که تنشهای نظامی در خاورمیانه کماکان با ادامه حملات هوایی اسرائیل به جنوب همراه است، همزمان فضای دیپلماتیک پیرامون ایران و ایالات متحده نیز با اظهارات متناقض، فشارهای سیاسی و بازنگری در پیشنویس توافقها پیچیدهتر شده است. از یکسو ترامپ با تأکید بر «عدم عجله» در مذاکرات، روند دیپلماتیک را محتاطانه و زمانبر توصیف میکند و از سوی دیگر، گزارشها از اصلاحات سختگیرانهتر در چارچوب توافق پیشنهادی و همزمان تهدید به گزینههای نظامی حکایت دارد.
اکوایران: در شرایطی که تحولات دیپلماتیک و میدانی در خاورمیانه همزمان و درهمتنیده پیش میرود، بحث بر سر امکان گذار از تنشهای مزمن منطقهای به سمت توافقهای پایدار دوباره در کانون توجه قرار گرفته است. در همین چارچوب، فریدون مجلسی، دیپلمات پیشین، در گفتوگو با اکوایران به تفسیر وضعیت کنونی پرداخته و با تأکید بر نقش عقلانیت و منافع اقتصادی در کاهش تنشها، معتقد است نشانههای تازهای از غلبه رویکردهای عملگرایانه بر فضای تقابل و درگیری در حال شکلگیری است.
