قهوه فقط یک نوشیدنی پرمصرف نیست؛ کالایی جهانی است که از مزارع برزیل و ویتنام تا بازارهای مالی و زنجیره‌های فروش، میلیاردها دلار ارزش اقتصادی ایجاد می‌کند. طبق برآوردهای سال زراعی ۲۰۲۵-۲۰۲۶، برزیل با سهم حدود ۳۵ درصدی از تولید جهانی در جایگاه نخست قرار دارد و ویتنام و کلمبیا پس از آن قرار گرفته‌اند. در مجموع، معیشت حدود ۱۲۵ میلیون نفر در جهان به صنعت قهوه وابسته است.
قهوه در بازارهای جهانی نیز کالایی مهم به شمار می‌رود. افزایش قیمت عربیکا و روبوستا در یک دهه گذشته نشان می‌دهد که تغییرات عرضه، تقاضا و شرایط تولید چگونه می‌توانند بر قیمت این محصول اثر بگذارند. اما در ایران، ماجرا فقط به نوسانات بازار جهانی محدود نیست.
واردات قهوه ایران در سال ۱۴۰۴ با کاهش قابل‌توجهی روبه‌رو شد؛ محدودیت‌های ثبت سفارش، مشکلات ارزی و تأخیر در واردات از عوامل مؤثر بر این روند بودند. از سوی دیگر، ممنوعیت واردات قهوه بسته‌بندی‌شده و تسهیل واردات دانه سبز، مسیر فعالیت صنعت قهوه را تغییر داده و اهمیت ظرفیت‌های داخلی برشته‌کاری و فرآوری را افزایش داده است.
با این حال، توسعه تولید داخلی بدون دسترسی پایدار به انرژی، ماشین‌آلات و زیرساخت‌های مناسب با چالش روبه‌روست. در سال ۱۴۰۵ نیز افزایش هزینه حمل‌ونقل و محدودیت‌های تجاری، فشار مضاعفی بر واردکنندگان و مصرف‌کنندگان وارد کرده است؛ به‌طوری‌که هزینه حمل برخی مسیرهای وارداتی چند برابر شده است.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است: آیا سیاست‌های وارداتی توانسته‌اند به تقویت تولید داخلی و کاهش هزینه‌ها کمک کنند یا نتیجه آن‌ها افزایش قیمت، محدود شدن انتخاب مصرف‌کننده و گسترش مسیرهای غیررسمی واردات بوده است؟
