آمارهای تازه بازار کار ایران در سال ۱۴۰۴، در ظاهر از بهبود نرخ بیکاری خبر می‌دهد؛ اما بررسی دقیق‌تر جزئیات نشان می‌دهد که این کاهش لزوماً به معنای رونق اشتغال نیست. بر اساس نتایج طرح آمارگیری نیروی کار، نرخ بیکاری افراد ۱۵ ساله و بیشتر به ۷.۵ درصد رسیده که تنها ۰.۱ واحد درصد کمتر از سال قبل است. در مقابل، نرخ مشارکت اقتصادی با افت ۰.۴ واحد درصدی به ۴۰.۶ درصد کاهش یافته؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخشی از جمعیت، به جای یافتن شغل، از بازار کار خارج شده‌اند.

جمعیت شاغلان کشور در سال ۱۴۰۴ به ۲۴ میلیون و ۸۲۲ هزار نفر رسیده که تنها ۳۴ هزار نفر بیشتر از سال قبل است؛ در حالی که جمعیت غیرفعال اقتصادی نزدیک به ۷۹۱ هزار نفر افزایش یافته و از ۳۹ میلیون نفر عبور کرده است. این روند بیانگر آن است که رشد اشتغال با سرعت بسیار اندکی ادامه دارد و بخش قابل توجهی از افراد، دیگر در جست‌وجوی کار قرار ندارند.

بررسی وضعیت جوانان نیز تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اگرچه نرخ بیکاری گروه سنی ۱۵ تا ۲۴ سال با کاهش اندکی به ۲۰.۳ درصد رسیده، اما نرخ بیکاری افراد ۱۸ تا ۳۵ سال به ۱۵ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که همچنان از دشواری ورود نیروی کار جوان به بازار اشتغال حکایت دارد.

از سوی دیگر، کیفیت اشتغال نیز همچنان یکی از چالش‌های اصلی بازار کار است. طبق این گزارش، ۷.۶ درصد از شاغلان با اشتغال ناقص مواجه‌اند و به دلیل رکود یا کمبود فرصت کاری، کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار می‌کنند و آماده پذیرش کار بیشتر هستند. در مقابل، ۳۸.۴ درصد از شاغلان بیش از ۴۹ ساعت در هفته مشغول به کارند که از توزیع نامتوازن فرصت‌های شغلی و فشار کاری در برخی بخش‌ها خبر می‌دهد.

در مجموع، آمارهای سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد کاهش نرخ بیکاری، بدون افزایش مشارکت اقتصادی و رشد قابل توجه اشتغال، نمی‌تواند به تنهایی نشانه بهبود وضعیت بازار کار باشد. بررسی همزمان نرخ مشارکت، کیفیت اشتغال و وضعیت جوانان، تصویر دقیق‌تری از چالش‌های پیش روی بازار کار ایران ارائه می‌دهد.