دویستوپنجاه سالگی ثروت ملل آدام اسمیت؛ آیا هنوز باید ثروت ملل را خواند؟
با پذیرش این گزاره که ثروت ملل در پیدایش و گسترش علم اقتصاد نقش کانونی داشته است، پس از ۲۵۰ سال چه لزومی دارد که درباره این اثر چیزی فراتر از یک گرامیداشت ساده نوشت؟
مهرپویا علا
نویسنده و مترجم
نویسنده و مترجم
علینقی عالیخانی؛ بینشها و خطاهای اقتصادی
دوران وزارت عالیخانی (۱۳۴۱ تا ۱۳۴۸) را «دوران طلایی اقتصاد ایران» مینامند و برای این نامگذاری به آمار تورم پایین و رشد اقتصادی بالا استناد میکنند.
ابوالحسن ابتهاج؛ دیوانسالار سختگیر
در تمام روایتهای دست اول همکاران ابوالحسن ابتهاج از او به انضباط کاری شدید، خلقوخوی بسیار تند و درعینحال دلسوزی او، هم در قبال حوزه مسئولیتش و هم در قبال همکارانش، اشاره شده است.
برنامهریزان هارواردی در ایران و تناقضات ذاتی برنامهریزی اقتصادی
کتاب «برنامهریزی در ایران» گزارشی از تجربیات هیئت مشاوران دانشگاه هاروارد است که در دوره ریاست ابوالحسن ابتهاج برای تهیه برنامه عمرانی سوم (از ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۶) به ایران مراجعت کردند. کتاب از این جنبه که زاویه دید کارشناسان خارجی سازمان را در ایران اواخر دهه سی و اوایل دهه چهل خورشیدی بهدست میدهد، میتواند آموزنده باشد.
محمدرضا سوداگر؛ مورخ ناشناخته و پرتلاش
محمدرضا سوداگر (۱۳۱۰-۱۳۶۸) مورخ اقتصادی مارکسیست ایرانی و نویسنده کتابی با بیش از هزار صفحه است که با عنوان «رشد روابط سرمایهداری در ایران» در دو بخش «مرحله انتقالی: ۱۳۰۴-۱۳۴۰» و «مرحله گسترش: ۱۳۴۲-۱۳۵۷» به ترتیب در سالهای ۱۳۵۷ و ۱۳۶۹ منتشر شده است.
دلایل اقتصادی ناکامی طرحهای مسکنسازی انبوه دولتی
آرمان «هر خانواده یک مسکن» برای ایرانیان ناآشنا نیست. در سرتاسر ایران شهرکها و مجتمعهای مسکونی بسیاری وجود دارند که توسط دولت یا با حمایت دولت ساخته شدهاند و با قیمت ارزانتر از قیمت بازار در اختیار سکنه قرار گرفتهاند. پرسش این است که چرا دولت همین رویه را ادامه ندهد و تمام ایرانیان را صاحب مسکن نگرداند؟
چگونگی پیدایش الیگارشی؛ یک مطالعه نظری
سخن گفتن از الیگارشها در ایران و خطر چیرگی کامل آنان بر منابع کلیدی اقتصادی و چهبسا در مرحلهٔ بعد قدرتگیری سیاسی آنان بسیار فراگیر شده است و گویا جزو مباحث ممنوعه بهشمار نمیآید. چپ و راست از الیگارشها سخن میگویند و نسبت به این پدیده هشدار میدهند. از تریبونهای رسمی و در رسانههای داخل کشور دربارهٔ الیگارشی سخن گفته میشود.
کوبا پس از کمونیسم
فیدل کاسترو ۶۷ سال پیش بهسوی هاوانا حرکت کرد، درحالیکه وعده آزادی و رفع استبداد را میداد. اکنون نظام او چیرگی خود را از کف میدهد. کوباییهایی که در سال ۲۰۲۱ همه چیز را به مخاطره انداختند تا آزادی را مطالبه کنند، همانها که از تن دادن به تبعید سر باز زدند، همانها که از سوسیالیسم رویگردان شدند، فصل نوینی را برای کوبا به رشته تحریر در میآورند. اکنون دیگر پرسش این نیست که دولت کوبا سرنگون خواهد شد یا خیر؛ پرسش این است که آیا کوباییها موقعیت مناسب برای ساختن کشوری آزاد و آباد تحت اراده خودشان را به دست خواهند گرفت.
تناقض اهداف با وسایل: نگاهی به سند راهبرد امنیت ملی آمریکا
در بیشتر تحلیلهایی که بر روی سند امنیت ملی آمریکا انجام گرفتهاند، سیاست خارجی دولت ایالات متحد در قبال دیگر کشورها و مناطق جهان در کانون توجه قرار داشته است. در یادداشت حاضر محتویات این سند را از نظرگاهی بررسی میکنیم که شاید کمتر موردتوجه بوده باشد: بنیانهای فکری تنظیمکنندگان این سند ۲۹ صفحهای چیست؟
مروری بر کارنامه علمی توماس شلینگ؛ ذهن زیبای جنگ سرد
جایزه نوبل علوم اقتصادی سال ۲۰۰۵ به توماس سی. شلینگ و رابرت جی. اومان به پاس «ارتقای درک ما از کشمکش و همکاری از طریق تحلیل نظریه بازیها» اعطا شد. شلینگ از پیشگامان اقتصاد رفتاری بود و کارهای مهم و تأثیرگذاری را در زمینه ایدههای هماهنگی، تعهد (هم وعدهها و هم تهدیدها)، بازدارندگی، نقاط کانونی و تفکیک انجام داد.
