در سالهای اخیر، کریدورهای ترانزیتی از یک موضوع تخصصی حملونقل به یکی از مهمترین محورهای رقابت اقتصادی و ژئوپلیتیکی کشورها تبدیل شدهاند. تغییر مسیرهای سنتی تجارت، توسعه بنادر، سرمایهگذاری در زیرساختهای لجستیکی و تلاش کشورها برای تبدیل شدن به هابهای منطقهای، نشان میدهد که آینده تجارت جهانی بیش از هر زمان دیگری به شبکههای حملونقل و ترانزیت وابسته است.
در حالی که آمارها از خسارت روزانه چند هزار میلیارد تومانی ناشی از اختلال و قطعی اینترنت خبر میدهند، همچنان اینترنت در زمان بحران، اولین زیرساختی است که محدود میشود.
جنگ و اختلال در تردد دریایی تنگه هرمز، بار دیگر اهمیت راهبردی لجستیک را برای اقتصاد ایران آشکار کرده است. این شرایط نشان داد اتکای بیش از حد تجارت کشور به بنادر جنوبی، تا چه اندازه میتواند زنجیره تأمین و حملونقل را آسیبپذیر کند؛ در حالی که ایران بهدلیل موقعیت ژئوپلیتیک و دسترسی گسترده به مرزهای زمینی و دریایی، ظرفیت تبدیلشدن به هاب ترانزیتی منطقه را دارد.
سرنوشت صدها میلیارد دلار سرمایه ایرانیان در امارات این روزها در هالهای از ابهام قرار گرفته و محدودیتهای اقامتی و ویزایی، نگرانیها درباره آینده کسبوکارها و داراییهای ایرانیان را افزایش داده است.
جنگ و اختلال در تردد دریایی تنگه هرمز، بار دیگر اهمیت راهبردی لجستیک را برای اقتصاد ایران آشکار کرده است. این شرایط نشان داد اتکای بیش از حد تجارت کشور به بنادر جنوبی، تا چه اندازه میتواند زنجیره تأمین و حملونقل را آسیبپذیر کند؛ در حالی که ایران بهدلیل موقعیت ژئوپلیتیک و دسترسی گسترده به مرزهای زمینی و دریایی، ظرفیت تبدیلشدن به هاب ترانزیتی منطقه را دارد.
در جنگها، هیچ پیروزی بدون لجستیک شکل نمیگیرد؛ لجستیک جریان تأمین سوخت، تجهیزات و کالا را زنده نگه میدارد و در نهایت سرنوشت میدان را رقم میزند. بر اساس گزارش شاخص عملکرد لجستیک (LPI)، ایران در این حوزه عملکردی رو به پایین داشته و در میان ۱۳۹ کشور جهان، در رتبه ۱۲۳ جهان قرار گرفته است؛ موضوعی که نشان میدهد کشور هنوز با استانداردهای یک زنجیره تأمین سریع، کارآمد و رقابتی فاصله دارد.
با آسیب دیدن بخشی از زیرساختهای صنعتی و انرژی، صنایع ایران وارد دورهای از فشار مضاعف شدهاند. حالا سئوال این است که کدام صنایع پایین دستی به واسطه آسیب رسیدن به زیر ساخت ها دچار اختلال شده اند و راهکار عبور از این بحران چیست؟
آخرین تصویر صنعت ایران در سال ۱۴۰۴، تصویری نگرانکننده از رکود تولید و جهش هزینههاست.
در شرایطی که بحرانهای منطقهای، جنگ و نااطمینانی در مسیرهای تجاری، امنیت زنجیره تأمین جهانی را تحت تأثیر قرار داده، لجستیک به یکی از مهمترین مؤلفههای قدرت اقتصادی کشور تبدیل شده است. ایران با موقعیت ژئواکونومیکی ویژه و دارا بودن مرزهای زمینی و دریایی با همسایگان، در قلب یک شبکه ترانزیتی منطقهای قرار دارد.
در پی اختلال در بخشی از مسیرهای لجستیکی و تجاری کشور، اتاق ایران از تلاش برای «بازطراحی نقشه تجارت ایران» خبر داده؛ تلاشی که بر تقویت کریدورهای شمالی، استفاده از ظرفیت پاکستان و ایجاد مسیرهای جایگزین حملونقل متمرکز شده است.
