افزایش حملات آمریکا به زیرساختهای حملونقل ایران، پرسش مهمی را مطرح کرده است؛ چرا پلها و مسیرهای ارتباطی به یکی از اهداف اصلی این حملات تبدیل شدهاند؟ بررسیها نشان میدهد بخش مهمی از حملات اخیر، پلها، مسیرهای جادهای و ریلی و گرههای لجستیکی کشور، بهویژه در جنوب ایران را هدف قرار داده است. برخی تحلیلها این اقدامات را تلاشی برای محدود کردن مسیرهای پشتیبانی زمینی و تکمیل فشار بر مسیرهای دریایی، بهویژه در اطراف تنگه هرمز، میدانند.
بندر سیریک، یکی از مهمترین بنادر شرق هرمزگان، بار دیگر در کانون تحولات امنیتی و اقتصادی قرار گرفت. گزارشها از حمله به محدوده اسکله تجاری و صیادی این بندر حکایت دارند؛ حملهای که علاوه بر خسارت به اسکله شناور، تجهیزات بندری و شناورها، بنا بر گزارشهای رسمی، به کشته و زخمی شدن شماری از افراد نیز انجامیده است.
کارنامه زمستانی صنایع منتخب نشان میدهد بسیاری از تولیدکنندگان، سال ۱۴۰۴ را با افت تولید به پایان رساندهاند. آمارهای مرکز آمار ایران حاکی از آن است که صنایع پتروشیمی و لوازم خانگی در آخرین فصل سال با کاهش حجم تولید و افت نرخ رشد مواجه شدهاند؛ روندی که میتواند بازتابی از تأثیر همزمان جنگ، ناترازی انرژی و افزایش نااطمینانی در فضای تولید باشد.
در کمتر از دو دهه، نقشه تجارت جهانی دگرگون شده است. چین که زمانی بازیگری در حاشیه اقتصاد بینالملل بود، امروز به بزرگترین شریک تجاری بیشتر کشورهای جهان تبدیل شده و جایگاه سنتی آمریکا را به چالش کشیده است؛ تغییری که از بازآرایی قدرت اقتصادی جهان خبر میدهد.
ناترازی برق در فصل تابستان همچنان یکی از مهمترین چالشهای بخش تولید کشور به شمار میرود. با افزایش مصرف برق در روزهای گرم سال، ظرفیت تولید شبکه پاسخگوی نیاز موجود نیست و صنایع ناچار به پذیرش محدودیتهایی مانند مدیریت بار، کاهش سهمیه برق و در برخی موارد توقف خطوط تولید میشوند.
صنعت نساجی ایران که زمانی یکی از مهمترین موتورهای اشتغال، تولید و صادرات کشور بود، امروز با مجموعهای از چالشهای داخلی و خارجی دستوپنجه نرم میکند. این صنعت با بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار شاغل و بازاری به ارزش حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیارد دلار، همچنان یکی از بخشهای مهم اقتصاد ایران به شمار میرود، اما در مقایسه با بازار ۱۵۰۰ میلیارد دلاری جهان، سهم بسیار کوچکی دارد.
موضوع بازنگشتن حدود ۱۳۰ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۴، همچنان یکی از موضوعات چالشی تجارت ایران است. هرچند بازگشت ارز به چرخه اقتصادی کشور یک ضرورت انکارناپذیر محسوب میشود، اما به نظر میرسد سازوکارهای فعلی نتوانسته بهطور همزمان سه هدف اصلی یعنی بازگشت مؤثر ارز، توسعه صادرات و جلوگیری از سوءاستفاده را محقق کنند.
طرح ۱۷ میلیارد دلاری احیای راهآهن حجاز، با هدف اتصال مدیترانه به دریای عرب و دور زدن تنگه هرمز، میتواند موازنه کریدورهای ترانزیتی غرب آسیا را تغییر دهد؛ تحولی که جایگاه ترکیه و عمان را تقویت کرده و رقابت ژئوپلیتیکی جدیدی را برای ایران و امارات رقم میزند.
پوست پسته که سالها بهعنوان ضایعات کشاورزی شناخته میشد امروز با پیشرفت فناوری و توسعه صنایع فرآوری، به ماده اولیهای ارزشمند برای تولید خوراک دام، ترکیبات دارویی، محصولات آرایشی، بیوچار، سوختهای زیستی و دهها محصول صادراتی ارزشمند تبدیل شده است.
پیمانسپاری ارزی همچنان یکی از مهمترین چالشهای تجارت خارجی است. اگرچه بازگشت ارز حاصل از صادرات ضرورتی انکارناپذیر است، اما فعالان اقتصادی معتقدند شیوه اجرای مقررات نیازمند بازنگری است؛ چرا که تجربه نشان داده هرچه سیاستها تسهیلگرتر بوده، بازگشت ارز نیز روند بهتری داشته است.
