در این یادداشت قصد داریم با توجه به دیدگاهی که مورای روتبارد در کتاب اخلاق آزادی مطرح میکند، به تمایز دو مفهوم قانون طبیعی و حقوق طبیعی و نسبت آنها با یکدیگر بپردازیم.
هنگامی که دولت و بازار را روبروی هم مینشانیم، کدام هستیها را باهم میسنجیم؟ نخستین پاسخ این است که دو نهاد را باهم میسنجیم. اما شاید بتوان گفت که در این جایگاه دو امر، دو منطقِ دگرگونی، دو علم، دو ابزار ساماندهی، دو پدیدار سامانپذیر و دو نهاد را را باهم میسنجیم. پرسش پسین این است که نسبت این…
این مقاله در چهاردهم ژوئیه ۲۰۱۴ در سایت موسسهی کیتو منتشر شده است.
اقدام ناگهانی دولت برای حذف ارز ترجیحی، اگرچه در جزئیات و شیوه اجرا میان اقتصاددانان اختلافنظر ایجاد کرده، اما از نظر اصولی و بنیادین، مورد توافق اکثریت قرار دارد.
در این یادداشت قصد داریم با توجه به دیدگاهی که مورای روتبارد در کتاب اخلاق آزادی مطرح میکند، به تمایز دو مفهوم قانون…
تجارت بینالملل شبیه یک فناوری نوین است و به ظرفیت تولیدی همهٔ کشورهایی که در آن شرکت میکنند، میافزاید. بخشی از این…
هنگامی که دولت و بازار را روبروی هم مینشانیم، کدام هستیها را باهم میسنجیم؟ نخستین پاسخ این است که دو نهاد را باهم…
این مقاله در چهاردهم ژوئیه ۲۰۱۴ در سایت موسسهی کیتو منتشر شده است.
اکوایران: آنچه در ادامه میآید ترجمه متن کامل سخنرانی خاویر میلی، رئیسجمهور آرژانتین، در مجمع جهانی اقتصاد سال ۲۰۲۶…
اقدام ناگهانی دولت برای حذف ارز ترجیحی، اگرچه در جزئیات و شیوه اجرا میان اقتصاددانان اختلافنظر ایجاد کرده، اما از نظر…
چنانکه در قسمتهای پیشین این مجموعه یادداشت اشاره شد، رساله ثروت ملل به پنج کتاب تقسیم شده است. عنوان کتاب دوم از این…
مارک سجویک، اسلام شناس و پژوهشگر برجسته اروپایی که سالهاست در باب تاریخ اندیشه در جهان اسلام مینویسد در کتابِ «محمد…
در این قسمت از برنامه سروستان، در گفتوگو با موسی غنینژاد و ابراهیم صحافی به این پرسش پرداخته شده که حکومت قانون،…
اگر کسی معتقد باشد چیزی تحت عنوان قیمتهای عینی و طبیعی وجود دارند که خارج از بازار قابلتعیین هستند (پیامد منطقی…
نقش محمد عبده در تاریخ معاصر، نقشی پارادوکسیکال و در عین حال بنیادین است. او را میتوان معمارِ نخستین خانهی…
این یادداشت با الهام از چارچوب نظری هوپ، ابتدا میکوشد مفاهیم بنیادینی را که در بحث سوسیالیسم و سرمایهداری نقش محوری…
در یک سیستم آنارکوکاپیتالیستی، افراد برای تاسیس یک بنگاه داوری یا دادگاه لازم به اخذ مجوز یا حتی ثبتنام ندارند، زیرا…
مارکس بسیار از اقتصاد کلاسیک اسمیت و ریکاردو و بهویژه خطاهای آنان متأثر بود و شاید بتوان گفت بخش مهمی از نظریه…
پویا جبلعاملی، اقتصاددان، در میزگرد اکوایران: در دوران پهلوی اول و دوم، حکومت بار دیگر تا حد زیادی از مسیر مشروطه…
پویا جبلعاملی، اقتصاددان، درمیزگرد اکوایران: در دوره پیش از انقلاب، هرچند ظواهر مدرنیته در کشور دیده میشد، اما پیام…
موارد معدودی وجود دارد که انتشار دو مقاله علمی در فاصلهای کوتاه، نه تنها مسیر پژوهشی یک نویسنده، بلکه پارادایم حاکم…
رساله «ثروت ملل» اسمیت بهشیوه نویسندگان کلاسیک غربی به پنج «کتاب» تقسیم شده و هر کتاب دربرگیرنده چندین فصل است.…
آنچه انقلاب فرانسه میخواست در رقابت با دین انجام دهد که کمکی برای مصادره احساسات باشد همان نشاندن دولت در این آزادی…
با پذیرش این گزاره که ثروت ملل در پیدایش و گسترش علم اقتصاد نقش کانونی داشته است، پس از ۲۵۰ سال چه لزومی دارد که…
مهمترین ویژگی های نظام معرفتی و نظم تاریخی ایران که حاکم بر سیاست گذاری هستند، کدامند؟
گره کور ایران کجاست؟ چرا با وجود آنکه بیش از ۱۱۹ سال از پیروزی انقلاب شکوهمند مشروطه میگذرد، همچنان ما در شرایطی…
دوران وزارت عالیخانی (۱۳۴۱ تا ۱۳۴۸) را «دوران طلایی اقتصاد ایران» مینامند و برای این نامگذاری به آمار تورم پایین و…
در تمام روایتهای دست اول همکاران ابوالحسن ابتهاج از او به انضباط کاری شدید، خلقوخوی بسیار تند و درعینحال دلسوزی او،…
کتاب «برنامهریزی در ایران» گزارشی از تجربیات هیئت مشاوران دانشگاه هاروارد است که در دوره ریاست ابوالحسن ابتهاج برای…
محمدرضا سوداگر (۱۳۱۰-۱۳۶۸) مورخ اقتصادی مارکسیست ایرانی و نویسنده کتابی با بیش از هزار صفحه است که با عنوان «رشد روابط…
آنها که با رویا بزرگ شده و کودکی را سپرده بودند، هم بازیان خیال، که قوای سرعت، ملایمت و قدرت را یکسر دستیار خود کرده…
جورج آکرلوف، به همراه مایکل اسپنس و جوزف استیگلیتز، جایزه نوبل اقتصاد سال ۲۰۰۱ را بهپاس «تحلیلهایشان از بازارهایی با…
واسیلی لئونتیف را بنیانگذار تحلیل داده-ستانده (Input-Output Analysis) میشناسند؛ تحلیلی که وابستگی متقابل در نظام…
آرمان «هر خانواده یک مسکن» برای ایرانیان ناآشنا نیست. در سرتاسر ایران شهرکها و مجتمعهای مسکونی بسیاری وجود دارند که…
سخن گفتن از الیگارشها در ایران و خطر چیرگی کامل آنان بر منابع کلیدی اقتصادی و چهبسا در مرحلهٔ بعد قدرتگیری سیاسی…
تصمیم به خریدن یا نخریدن یک کالای خاص، یک ارزیابی ذهنی محسوب میشود. در واقع برخی گمان میکنند از آنجایی که خرید کالا…
فیدل کاسترو ۶۷ سال پیش بهسوی هاوانا حرکت کرد، درحالیکه وعده آزادی و رفع استبداد را میداد. اکنون نظام او چیرگی خود…
در این قسمت از این برنامه «سروستان»، مصطفی صادق با امیرحسین خالقی گفتوگو کرده است.
نظمهای اقتصادی غیرسرمایهداری چه جایگزینی برای مالکیت خصوصی، بازار و سودجویی پیشنهاد میدهند و چگونه از کارایی و…
نظمهای اقتصادی غیرسرمایهداری چه جایگزینی برای مالکیت خصوصی، بازار و سودجویی پیشنهاد میدهند و چگونه از کارایی و…
محمد طبیبیان، اقتصاددان، معتقد است که غزالی علیه عقلانیت و فلسفه برخاست و هوش خود را به اسلحهای علیه عقلانیت بدل کرد.
جایزه نوبل علوم اقتصادی سال ۲۰۰۵ به توماس سی. شلینگ و رابرت جی. اومان به پاس «ارتقای درک ما از کشمکش و همکاری از طریق…
اکوایران: رونالد کوز اقتصاددان نهادگرای بریتانیایی نزدیک به هشت دهه از عمر ۱۰۲ ساله خود را صرف مطالعه و پژوهش در حوزه…
یکی از انتقادات علمیها به فلسفیها در مورد قانون طبیعی این است که چه کسی صلاحیت این را دارد که حقایق ادعا شده در مورد…
با اطمینان میتوان ادعا کرد که هیچ پدیده ناگواری در اقتصاد یک کشور وجود ندارد که نتوان آن را با ارجاع به باورها یا…
فلسفۀ تاریخ، صرفنظر از نظام فکری مختص هر فیلسوف تاریخی، به جمعهای انسانی هدف، غایت یا رسالت نسبت میدهد. این جمع…
در این قسمت از سروستان، مصطفی صادق در گفتوگو با سالار سیفالدینی به سوالاتی چون «علت وجودی تکوین یک دولت» میپردازد.
در این قسمت از سروستان، مصطفی صادق در گفتوگو با سالار سیفالدینی به سوالاتی چون «علت وجودی تکوین یک دولت» میپردازد.
جغرافیا یکی از عوامل سازنده تمدن است؛ اقلیم و جغرافیا، تحولات و دستکاری انسان در آن همواره عامل مهمی در پیشبرد تمدنها…
مکتب نهادگرایی با توسل به تاریخگرایی، جمعگرایی و انباشت دادههای تجربی، مدعی ارائه تفسیری واقعگرایانه از اقتصاد…
اگر در یک جامعه شرایط نهادی بهگونهای است که امکان کسبوکار آزادانه و پیدایش آنتروپرونرهای موفق وجود ندارد، باید…
مفهوم ذهن گروهی توسط نویسندگان جمعگرایی ابداع شد که هدفشان توضیح رویدادهای تاریخی با ارجاع به گروههایی بود که آن…
امروز به سهولت در همه صنوف از «دولت» حرف میزنیم، بسیاری هم حتی در میان روشنفکران در درک معنای مستطاب آن دچارِ یک…
سال ۱۹۲۵ «پسر طلایی لنین» و سردبیر روزنامۀ پراودا، نوشت که در مورد سوسیالیسم حق با لودویگ فون میزس بود.
از نظر لودویگ فون میزس، نئولیبرالها -در مقایسه با سوسیالیستهای متعصب- نسبتاً لیبرال بودند، اما مداخلهگرایانی بودند…
در این قسمت از برنامه سروستان، مصطفی صادق درباره «کاراییِ آزادی» با امیرحسین خالقی گفتوگو کرده است.
از نخستین سال قرن بیستم میلادی که قرارداد اکتشاف نفت میان دولت ایران و یک سرمایهگذار خارجی منعقد شد، تا همین امروز که…
در قسمت قبل ۴ گناه کبیره اقتصادی را خواندیم، در این گزارش به سراغ سه گناه بعدی میرویم.
با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ تقریباً تمامی متفکران و روشنفکران غربی به این جمعبندی رسیدند که «تجربه…
احتمالاً کسانی که با متون اقتصادی «مکتب اتریش» آشنایی داشته باشند، متوجه یک نکته در آنها شده باشند: در این متون…
خبر خوب اینکه هر هفت گناه اقتصادی از علتی مشترک نشأت میگیرند. و آن علت «تورم پولی»ای است که برونزا و قابل پاکسازی از…
ایرانشهر، در تاریخ همان کشور ایران بوده است؛ گستره آن نیز بسیار بیشتر از قلمرو سیاسی امروز ایران است.
نهادگرایان بر این باورند که توسعه به راه رفته بستگی دارد و نهادها آیین بازیها هستند که مردمان برای رسیدن به…
لودویگ فون میزس در سخنرانی پنجم کتاب «مارکسیسم بینقاب» تحت عنوان «مارکسیسم و دستکاری انسان» بر اهمیت و قدرت اندیشهها…
در جهان امروز، با هیاهوی نسبیگرایی اخلاقی و سیطرهی پوزیتیویسم حقوقی که جهان مدرن را به مجمعالجزایری از ارادههای…
شاید قدری شگفتآور به نظر برسد که ورودمان به بررسی یک اثر ادبی کلاسیک از دریچۀ بحثی اقتصادی پیرامون بهره و وام باشد؛…
نه شواهد تاریخی و نه منطق حقوقی حق انحصاری انتشار پول را به بانک مرکزی نمیدهد.
در ویرانههای پس از انقلاب فرانسه، در دورانی که بوی باروت و خون با عطر خوشبینانه «عقل» -مرادم عقل گرایی است- در هم…
پادکست «با ضیا» روز دوشنبه سوم آذر ۱۴۰۴ میزبان دکتر صادقالحسینی اقتصاددان، در برنامهای با عنوان «دولت جیب مردم را…
آیا میان سوسیالیسم، مارکسیسم و کمونیسم تفاوتی وجود دارد؟ برخی تمام فجایع و شکستهای عملی را به نام «کمونیسم» ثبت…
دونالد ترامپ در ماههای ابتدایی دوره اخیر ریاست جمهوری خود دست به سیاست تعرفهای زد. سیاستی که شورش علیه تجارت جهانی…
شمار بسیار بالایی از مردم این را دریافتهاند که حق نداریم ازیکطرف قیمت بنزین در کشورهای دیگر را با قیمت بنزین در…
در این قسمت از برنامه سروستان به سوالاتی پیرامون اندیشه سیدجواد طباطبایی پاسخ داده شد.
کسانی که با ذهنیت «وسطبازی» فکر میکنند، اصول را امری نسبی میبینند نه ثابت و استوار. برای آنها اصول بر اساس اینکه…
هر نقدی که تنها به آموزههای اقتصادی مارکس محدود شود، ناخواسته اسیر همان چارچوب مفهومی او خواهد بود. این نکته در فضای…
دکتر موسی غنینژاد، اقتصاددان برجسته، در گفتوگو با امیرحسین خالقی به بازخوانی یکی از آثار لودویگ فون میزس، اندیشمند…
در میانه قرن بیستم و در روزگاری که فاشیسم و کمونیسم در حال تخریب تمدن بشری بودند و سایههای سنگین توتالیتاریسم و…
بسیاری از روشنفکران پروژه نوسازی و توسعه برای پیشرفت ایران را برپایه نادیده گرفتن سنت پیگیری کردهاند. از آنجا که…
فردریش فون هایک، در مقاله درخشان «چرا محافظهکار نیستم»، که به صورت یک مؤخره در کتاب «منشور آزادی» آمده است، خط بطلانی…
دکتر موسی غنی نژاد اقتصاددان به بررسی کتاب مهم لودویگ میزس میپردازد که به ناکامیهای لیبرالیسم و ظهور دولتگرایی در…
داستان فیلم «نبرد پشت نبرد» بسیار ساده و کلیشهای است، پیام فیلم اما از داستان آن هم کلیشهایتر و کودکانهتر است:…
در دانشگاه، این گلخانههای روشنفکری، به کار بردن واژهای نابهجا، شما را به ارتکاب «ریزپرخاشگری» متهم میکند و از شما…
پرسش از چیستی حقوقی و سیاسی دولت گره گاه بسیاری از اندیشههاست؛ بهگونهایکه بیپاسخِ درخور در اینباره، نمیشود…
قوّهٔ مؤسّس مفهومی مدرن است. این مفهوم هرچند دارای ریشههایی در اندیشه قرون وسطی است، اما تنها با استقرار نهاد مدرن…
سالن شریعتی دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران در روز ۱۱ آبان پذیرای دکتر یوسف اباذری استاد بازنشستۀ آن دانشکده بود تا…
اکوایران: کیکی کوچک را در یک جشن تولد در نظر بگیرید. تقسیم عادلانه این کیک، سهمی برابر اما اندک به همه میرساند. در…
شاید شما هم دوست و/یا آشنایی داشته باشید که وقتی درباره مسائل سیاسی و اقتصادی با او صحبت میکنید، زبان به نقد و حتی…
دولت در پهنه اقتصاد یک خویشکاری دارد و آن هم پاسداری از حقها و آزادیها و دادوستد آزاد است.
اکوایران: برگ اندیشه اکوایران بر آنست تا سرشت حقوقی "دولت" را در اندیشههای سیاسی و اقتصادی شناخته شده بکاود. از اینرو…
اگر دستاوردهای تمدن مدرن برایمان دارای ارزش باشند نمیتوانیم نسبت به عامل به وجود آورندۀ این تمدن یعنی پیدایش فرد…
این متن از اولین نوشتههای آین رند در ستون روزنامهها است که در تاریخ ۱۷ جون ۱۹۶۲ در لوسآنجلس تایمز به چاپ رسیده است. *
پراکسیولوژی علم مطالعهی کنش انسانی است و بر این اصل استوار است که انسان با عمل ارادی خود در پی اهدافی میرود، زیرا…
آنچه در انباشت اندیشهورزی سیاسی ما بوده و تا کنون کش آمده، سنت ماست.
نیویورک، شهری که زمانی فانوس دریایی آزادی و نماد بیبدیل رؤیای آمریکایی بود، امروز به کانون یک بیماری قدیمی و اروپایی…
هانتینگتون بهواسطۀ حضور و مدیریت مرکز امور بینالملل وابسته به دانشگاه هاروارد طرف مشورت بسیاری از دولتهای جهان قرار…
در این نوشتار به تأسی از نوشته قبلی که در اکو ایران به انتشار رسید، قصد آن را دارم که به بررسی افسانه هگل بپردازم. یکی…
انسان، هرچند موجودی آگاه و مختار است، اما دانای کل نیست؛ او برای زیستن در جهان باید بیاموزد، ایدههایی را فرا بگیرد و…
در روزگار مشروطه این آگاهی برای شهروندان به دست آمد که سامان کشور، پهنه یکهتازی شاه نیست و شهروندان ذیحق این قلمروِ…
در تحلیلهای اقتصادی و متن کتابهای درسی، جایی که مدلهای ریاضی و مفاهیم تعادلی اغلب بر گفتمان مسلط سیطره دارند، یک…
در تاریخنگاری سیاسی اروپا از سدههای هفدهم و هجدهم با عنوان دوران مطلقهگرایی یاد میشود. دورانی که وجه مشخصۀ آن قدرت…
سرمایه در دنیای واقعی، مجموعهای ناهمگون و ساختارمند است که در زمان و مکان، به شیوههایی پیچیده با یکدیگر در ارتباط…
تایوان، جزیرهای کوچک با نقشی بزرگ در رقابت ژئوپلیتیک چین و آمریکا، نقطهای حساس در زنجیره تأمین جهانی نیمههادیهاست.…
