ایدئولوژیها با همه گوناگونیهای خود، وارداتی و غربی هستند و با ادعای داشتن پاسخهای آماده و دسترسی به حقیقت، امکان طرح پرسش و بالندگی اندیشه را از میان برمیدارند. اما دستگاه اندیشهورزی غربی عنصری در خویش دارد که توانسته است غبار ایدئولوژیها را بزداید و با پالایش سنت خود همواره پویا و راهگشا…
ایدئولوژیها با همه گوناگونیهای خود، وارداتی و غربی هستند و با ادعای داشتن پاسخهای آماده و دسترسی به حقیقت، امکان…
چرا در بسیاری از جوامع، پیدا کردن مواد مخدر، بهمراتب سادهتر از دسترسی به خدمات یک قاتل قراردادی است؟ پاسخ فقط در شدت…
اکوایران: تاریخنگاران و پژوهشگران دلایل زیادی در رابطه با ریشههای انقلاب کبیر فرانسه مطرح کردهاند. انقلابی که حتما…
واکاوی چهره اسطورهای شاهنامه میتواند دستمایه پرورش اندیشه سیاسی ایرانیان باشد.
ایدیولوژیها با بستن پنجره پرسش و دریافت پاسخهای آماده دیگران، اندیشه را خاموش میکنند.
ویژگی های اندیشه سیاسی برآمده از شاهنامه کدامند؟
در میانه تعارضها، همیشه این پرسش مطرح است: باید بر «حق» پافشاری کرد یا «منفعت» را در اولویت گذاشت؟
مقاله «تعرفهها و بازارهای کار: تأثیر اشتغال در درگیری تجاری اخیر» نوشته کریستوف ارنست، گابریل میکلنا و پابلو برتین به…
یک مقاله با تمرکز بر ۱۷ کشور اروپایی نشان میدهد که داشتن شغل با دستمزد پایین «راه حل ساده» برای فرار از فقر نیست.…
صندوق بینالمللی پول در مقالهای نشان داده که هوش مصنوعی میتواند موتور رشد جهانی باشد، اما أثرش به شدت نامتوازن است.
پژوهشی جدید نشان میدهد، پایداری محیط زیست و رشد اقتصادی میتوانند با هم همسو باشند، به شرطی که سیاستها و نوآوریها…
فشار بازتوزیعی اجتماعی یا «مالیات اجتماعی» و اثر آن بر انگیزه کار مقالهای است که نویسندگان آن با طراحی یک آزمون…
جان فون نویمان در مجارستان به دنیا آمد و نخستین مقالهٔ ریاضی خود را در هجدهسالگی منتشر ساخت. او مدرکی در مهندسی شیمی…
در عصر جهانی شدن و اقتصاد دانشبنیان، مقاله جدیدی نشان میدهد که تفاوتهای اقتصادی میان کشورها فقط به منابع یا نهادی…
سعدی بیگمان اقتصاددان نبود و در قرن سیزدهم میلادی/هفتم هجری نظریۀ اقتصادی به معنایی که بعداً در قرن هجدهم در اروپا…
در عصر هوش مصنوعی، رونق تولید و انتشار اطلاعات همزمان با چالشهای جدی روبهرو شده است. مقاله «اقتصاد آلودگی اطلاعات در…
جمهوری سوم در آغاز نه محصول توافقی گسترده بر سر آرمان جمهوری، بلکه حاصل شکست نظامی و خلأ قدرت بود. حتی بسیاری از…
آیا دسترسی به فناوری روز دنیا به تنهایی میتواند توسعه اقتصادی را رقم بزند؟ پاسخ نه ساده است و نه تکبعدی. عجماغلو،…
تورم یا دورههای کساد و رکود اقتصادی پدیدههایی نیستند که افراد معمولی با آنها ناآشنا باشند. ممکن است همه توضیح فنی…
امروز دویستوپنجاهمین سالگرد انتشار کتاب «ثروت ملل» اثر آدام اسمیت است؛ کتابی که یکی از تاثیرگذارترین آثار تاریخ به…
مرزهای سیاسی تنها زمانی به خطوط گسل متخاصم تبدیل میشوند که دولتها با ابزارهای مداخلهگرایانه، مانع از جریان آزاد…
اغلب سلطنت مشروطه را امری مربوط به گذشته میدانند، بقایایی که محکوم به نابود شدن هستند. با این حال امروزه از هر پنج…
در اینجا کوشش میشود نسبت میان انحصارجویی دولتها در قلمرو تحت حاکمیت خودشان، با گرایش آنان به نظامیگری توضیح داده شود.
پل ساموئلسون در گری، ایالت ایندیانا متولد شد. در شانزدهسالگی وارد دانشگاه شیکاگو شد، جاییکه نزد فرانک نایت، جیکوب…
فلسفه عینیتگرایی صرفاً مجموعهای از گزارههای پراکنده نیست، بلکه ساختاری مرحلهبهمرحله دارد که از درکی مشخص از ماهیت…
بحث در اینجا نه زیستشناختی، بلکه اجتماعی است. چهبسا طبیعت زیستی بشر او را به سوی کشمکش مداوم و میل به تسلط بر محیط…
مقایسه دو نویسنده بزرگ در پرتو یک موضوع مهم، روشی رایج و گاهی نیز مفید است. با این حال، در برابر قیاس ماکیاولی و هگل،…
گفتوگوهای رومربرگ فرانکفورت از دهه ۷۰ میلادی کار خود را آغاز نمود؛ این رویدادها توسط “سندیکای ناشران و کتابفروشان…
آیا شرایط جنگی یا بهطورکلی شرایط اضطراری، دخالت بیش از پیش دولت در اقتصاد را توجیه میکند؟ آیا در چنین شرایطی، پدیدهٔ…
ارنست نولته، مورخ برجسته و جنجالی، در این مصاحبه از آثار خود سخن میگوید و دیدگاهش درباره قرن بیستم را به عنوان «جنگ…
وضعیت کنونی اقتصاد مراکش و پویایی تجارت خارجی آن در ابتدای سال ۲۰۲۶، نشاندهنده گذار این کشور از یک اقتصاد متکی به…
اغلب سلطنت مشروطه را امری مربوط به گذشته میدانند، بقایایی که محکوم به نابود شدن هستند. با این حال امروزه از هر پنج…
حکومت قانون، حکومت چیست یا حکومت کیست؟
حاکمیت قانون، یک «نوعِ ایدهآل» (Ideal Type) از همزیستی است که در آن انسانها نه به عنوانِ ابزارهایِ دولت، بلکه به…
تاریخ فلسفه سیاسی، داستانِ یک گسست بزرگ است؛ شکافی عمیق میان «آنچه باید باشد» و «آنچه هست». برای قرنها، فلاسفه کلاسیک…
کسانی که پروندههای اپستین را بررسی کردهاند، اطلاعاتی را در مورد اینکه چگونه جفری اپستین با نخبگان سیاسی، بازرگانی و…
جاگدیش باگواتی (زادهی ۱۹۳۴) استاد ممتاز دانشگاه در رشته اقتصاد و حقوق در دانشگاه کلمبیا و پژوهشگر ارشد اقتصاد…
تجربه دهه ۷۰ بریتانیا نشان داد که وقتی شکاف میان نرخ تورم و نرخ رشد بهرهوری از حد معینی فراتر میرود، ثبات سیاسی بدون…
پس از برکناری لوئی شانزدهم، جمهوری فرانسه تأسیس شد و قدرت به دست مجلسی موسوم به «کنوانسیون» افتاد؛ حکومتی که بعدها…
شماره ۶۲۸ هفتهنامه تجارت فردا با تیتر «دفاع از سرمایهداری» منتشر شد؛ شمارهای که در پرونده ویژه خود به بهانه انتشار…
مونتسکیو تفکیک قوا را، آنطور که کتاب درسی مدارس آموزش داده میشود، ابداع نکرد، بلکه صرفاً این «سیستم باشکوه» انگلیسی…
اگر وجود نوعی معرفت پیشینی پذیرفته شود، پرسش اصلی این است که این معرفت در حوزه کنشهای انسانی چه جایگاهی دارد و چه…
یکی از نخستین و مشهورترین دستاوردهای کریستوفر سیمز، کار او درباره علیتِ پول-درآمد بود که از سوی کمیته نوبل نیز مورد…
نقش محمد عبده در تاریخ معاصر، نقشی پارادوکسیکال و در عین حال بنیادین است. او را میتوان معمارِ نخستین خانه نیمهکاره…
اکوایران: سارجنت یکی از مشارکتکنندگان اولیه و مهم در انقلاب انتظارات عقلایی در اقتصاد کلان است؛ حوزهای که همکار…
در سروستان این هفته، مصطفی صادق، میزبان آرمینا آرم، پژوهشگر روابط بینالملل بوده است.
سر راجر اسکروتن در سفر فکری ما را به سال ۱۲۱۵ میلادی و چمنزارِ «رانیمید» (Runnymede) میبرد؛ جایی که بارونهای…
آیا جنبش بسیار باسابقهی «سوسیالدمکراسی» میتواند به تثبیت دمکراسی در یک کشور کمک کند یا برعکس آن را دچار بیثباتی می…
در حافظهی جمعیِ مدرن، الکساندر همیلتون قربانیِ دو روایتِ متضاد اما به یک اندازه گمراهکننده شده است. از یک سو، فرهنگِ…
همانگونه که بازار میتواند در ارائهی هر کالایی بهتر از نظام برنامهریزی متمرکز و انحصاری عمل کند، در زمینهی پول و…
شکستهای نظری و تجربی سبب شد بسیاری از مدافعان سوسیالیسم از ادعای اولیه خود، یعنی برتری اقتصادی بر سرمایهداری،…
جهانِ افسونزداییشدهای که اکنون در آن بود و باش داریم، مبدل به دورانی شده است که «حقیقت» به مسلخِ «سلیقه» و «نظرات…
هانا آرنت بر روی این حقیقت تأکید میکند که میراث منتسکیو تفکیک قوا به معنای تفکیک میان قوهی قضایی، اجرایی و…
به جرئت میتوان گفت، تاریخِ اندیشهی سیاسی غرب، تاریخِ یک سقوطِ باشکوه است؛ سقوط از «آسمانِ فضیلت» به «زمینِ سفتِ…
برخلاف توسعه در بریتانیای کبیر که بر اساس سنت حقوقی آنگلوساکسون و به عنوان تکامل مداوم آن صورت گرفت، هیچ مسیر تداومی…
مراسم بیعت در خانهای مخفی و در اتاقی کاملاً تاریک برگزار میشود. فردِ بیعتکننده با اخوان المسلمین باید در برابرِ…
در این قسمت از برنامه سروستان، مصطفی صادق، میزبان موسی غنینژاد بوده و با او گفتوگویی را با موضوع الاهیات دولت انجام…
در این قسمت از برنامه سروستان، مصطفی صادق، میزبان موسی غنینژاد بوده و با او گفتوگویی را با موضوع الاهیات دولت انجام…
در هیچ کجای بحث ادام اسمیت -کتاب ثروت ملل- در مورد تقسیم کار، کارآفرین (آنتروپرونر)، مالک یا مدیر جایی ندارد. اسمیت…
انقلاب فرانسه در اواخر قرن هجدهم و انقلاب روسیه در اوایل قرن بیستم، هیچیک منتهی به استقرار نهادهای پاسدار آزادی…
ما در دورانی زندگی میکنیم که رفاه، امنیت و آزادیهای فردی به سطحی رسیدهاند که برای اجدادمان شبیه به رویا بود. اما در…
این یادداشت به بررسی «سوسیالیسم محافظهکارانه» میپردازد. مفهومی که در نگاه نخست ممکن است متناقض به نظر برسد، اما در…
رونالد کوز در ابتدا قصد داشت ثابت کند که سوسیالیسم بر «هرجومرج بازار» برتری دارد. در این راستا به آمریکا رفت تا از…
لئو اشترائوس، آن پیرِ فرزانهی فلسفه سیاسی، در درسگفتارهای درخشان خود پرده از یک سوءتفاهمِ بزرگ برمیدارد. او به ما…
تاریخ اندیشه گاهی با یک «سوءتفاهم بزرگ» مسیر خود را کج و به بیراهه میرسد. در سال ۱۹۶۱، حنا (به قول ما ایرانیها هانا)…
بهترین آموزگار اقتصاد در آمریکا هرگز حتی در یک کلاس دانشگاهی هم تدریس نکرد. هنری هازلیت (۱۸۹۴-۱۹۹۳) از طریق…
تجربه تاریخی دهه ۸۰ در کرهجنوبی ثابت میکند که اصلاحات اقتصادی پس از اعتراضات، زمانی پایدار میمانند که بتوانند…
سید قطب معتقد بود «وطن چیزی جز مشتی خاکِ عفن نیست» و در مهمترین اثرش، «معالم فی الطریق» (نشانههای راه)، تیرِ خلاص را…
سوسیال دموکراسی مدعی است میتوان با حفظ سازوکارهای دموکراتیک و بخشی از نظام بازار، به اهداف برابریخواهانه و عدالت…
آنجایی که خشونت وارد میشود، سیاست عقب مینشیند و آنگاه که خشونت فراگیر شد، دیگر جایی برای گفتار و استدلال و نظریه…
سنت، چیزی نیست که بتوان به آن «بازگشت»؛ سنت چیزی است که باید آن را در افقِ دوران جدید «فهم» کرد. تا زمانی که ما منطقِ…
چرا در جهان اسلام، هرگاه پروژهی نوسازی با شکست مواجه میشود، قارچهای سمیِ فرقهگرایی (از اخوانالمسلمین گرفته تا…
اگر به تاریخ فلسفه نگاه کنیم، بهویژه تا پیش از قرن نوزدهم، تقریباً فیلسوفی را نمییابیم که دمکراسی را از جمله بدترین…
در این قسمت از برنامه «سروستان» مصطفی صادق با موسی غنینژاد در باب دولت ملی به گفتوگو نشسته است.
در این یادداشت قصد داریم با توجه به دیدگاهی که مورای روتبارد در کتاب اخلاق آزادی مطرح میکند، به تمایز دو مفهوم قانون…
تجارت بینالملل شبیه یک فناوری نوین است و به ظرفیت تولیدی همهٔ کشورهایی که در آن شرکت میکنند، میافزاید. بخشی از این…
هنگامی که دولت و بازار را روبروی هم مینشانیم، کدام هستیها را باهم میسنجیم؟ نخستین پاسخ این است که دو نهاد را باهم…
این مقاله در چهاردهم ژوئیه ۲۰۱۴ در سایت موسسهی کیتو منتشر شده است.
اکوایران: آنچه در ادامه میآید ترجمه متن کامل سخنرانی خاویر میلی، رئیسجمهور آرژانتین، در مجمع جهانی اقتصاد سال ۲۰۲۶…
اقدام ناگهانی دولت برای حذف ارز ترجیحی، اگرچه در جزئیات و شیوه اجرا میان اقتصاددانان اختلافنظر ایجاد کرده، اما از نظر…
چنانکه در قسمتهای پیشین این مجموعه یادداشت اشاره شد، رساله ثروت ملل به پنج کتاب تقسیم شده است. عنوان کتاب دوم از این…
مارک سجویک، اسلام شناس و پژوهشگر برجسته اروپایی که سالهاست در باب تاریخ اندیشه در جهان اسلام مینویسد در کتابِ «محمد…
در این قسمت از برنامه سروستان، در گفتوگو با موسی غنینژاد و ابراهیم صحافی به این پرسش پرداخته شده که حکومت قانون،…
اگر کسی معتقد باشد چیزی تحت عنوان قیمتهای عینی و طبیعی وجود دارند که خارج از بازار قابلتعیین هستند (پیامد منطقی…
نقش محمد عبده در تاریخ معاصر، نقشی پارادوکسیکال و در عین حال بنیادین است. او را میتوان معمارِ نخستین خانهی…
این یادداشت با الهام از چارچوب نظری هوپ، ابتدا میکوشد مفاهیم بنیادینی را که در بحث سوسیالیسم و سرمایهداری نقش محوری…
در یک سیستم آنارکوکاپیتالیستی، افراد برای تاسیس یک بنگاه داوری یا دادگاه لازم به اخذ مجوز یا حتی ثبتنام ندارند، زیرا…
مارکس بسیار از اقتصاد کلاسیک اسمیت و ریکاردو و بهویژه خطاهای آنان متأثر بود و شاید بتوان گفت بخش مهمی از نظریه…
پویا جبلعاملی، اقتصاددان، در میزگرد اکوایران: در دوران پهلوی اول و دوم، حکومت بار دیگر تا حد زیادی از مسیر مشروطه…
پویا جبلعاملی، اقتصاددان، درمیزگرد اکوایران: در دوره پیش از انقلاب، هرچند ظواهر مدرنیته در کشور دیده میشد، اما پیام…
موارد معدودی وجود دارد که انتشار دو مقاله علمی در فاصلهای کوتاه، نه تنها مسیر پژوهشی یک نویسنده، بلکه پارادایم حاکم…
رساله «ثروت ملل» اسمیت بهشیوه نویسندگان کلاسیک غربی به پنج «کتاب» تقسیم شده و هر کتاب دربرگیرنده چندین فصل است.…
آنچه انقلاب فرانسه میخواست در رقابت با دین انجام دهد که کمکی برای مصادره احساسات باشد همان نشاندن دولت در این آزادی…
با پذیرش این گزاره که ثروت ملل در پیدایش و گسترش علم اقتصاد نقش کانونی داشته است، پس از ۲۵۰ سال چه لزومی دارد که…
مهمترین ویژگی های نظام معرفتی و نظم تاریخی ایران که حاکم بر سیاست گذاری هستند، کدامند؟
گره کور ایران کجاست؟ چرا با وجود آنکه بیش از ۱۱۹ سال از پیروزی انقلاب شکوهمند مشروطه میگذرد، همچنان ما در شرایطی…
دوران وزارت عالیخانی (۱۳۴۱ تا ۱۳۴۸) را «دوران طلایی اقتصاد ایران» مینامند و برای این نامگذاری به آمار تورم پایین و…
